MỐI DUYÊN CỦA TÔI VỚI CÂU CHUYỆN NÀY QUẢ THỰC RẤT KỲ DIỆU.
Sau vụ án tơ lụa, tôi bắt đầu có hứng thú lớn với các văn thư Huy Châu. Một lần tình cờ, tôi đọc được bài viết của thầy A Phong, *Từ "Dương Cán Viện Quy Kết Thủy Mạt" nhìn nhận mối quan hệ giữa Phật giáo và tôn giáo ở Huy Châu thời Minh – Khảo sát mối quan hệ tăng tục trong xã hội địa phương Huy Châu thời Minh Thanh*, và lần đầu tiên biết đến câu chuyện về viện Dương Cán.
Tiếc là trọng tâm của bài luận văn đó là mối quan hệ tăng tục ở Huy Châu, còn về bản thân vụ án, chỉ kể sơ lược quá trình. Tôi rất muốn đọc toàn văn *Dương Cán Viện Quy Kết Thủy Mạt*, nhưng trong chú thích của bài luận văn chỉ đề cập rằng bản gốc được lưu giữ tại Viện Lịch sử thuộc Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc.
Tôi tìm kiếm trên mạng một hồi nhưng không có kết quả, xem ra tài liệu lịch sử đó chưa được số hóa. Tôi lại tải về một đống luận văn liên quan, nhưng cũng không thu được gì. Tôi tuyệt vọng nhận ra, cách duy nhất là đến Viện Khoa học Xã hội để tìm.
Đó là mùa hè năm 2017, tôi đeo ba lô, đạp xe đạp công cộng, hăm hở chạy đến cổng Viện Khoa học Xã hội. Điều kỳ diệu đã xảy ra, bảo vệ không chặn tôi, có lẽ hình tượng của tôi khá phù hợp với những người thường xuyên đến đây... mập mạp, đeo ba lô, đeo kính, đạp xe đạp, ánh mắt còn có chút ngơ ngác.
Tôi tìm đến nơi làm thẻ mượn sách, một cô gái trẻ đang ngồi sau máy tính. Tôi nói tôi muốn làm thẻ, cô gái hỏi, anh ở viện nào?
Tôi: "Ờ... công dân bình thường."
Cô gái: "Xin lỗi, chúng tôi không mở cửa cho công dân bình thường."
Tôi thất vọng, nhưng cũng đã có chuẩn bị tâm lý. Cô gái đột nhiên nhìn tôi một cách kỳ lạ, cảnh giác cầm điện thoại lên. Trước khi cô ấy gọi cảnh sát, tôi vội vàng quay người. Sắp đến cửa, đột nhiên nghe thấy sau lưng có tiếng gọi: "Anh là Thân Vương à?"
Tôi giật mình, nhanh vậy sao cảnh sát đã tra ra cả biệt danh của mình rồi? Vội vàng gật đầu thừa nhận.
Sau đó tôi mới biết, cô gái và một người bạn rất thân của tôi là sư đồ trong game Kiếm Tam, lúc nãy cô ấy thấy tôi quen mắt, đã lén chụp ảnh, gửi qua WeChat cho bạn tôi xác nhận.
Sau khi xác nhận danh tính, cô gái rất xúc động, rồi vẫn từ chối yêu cầu làm thẻ của tôi.
Tôi khóc lóc bày tỏ sự thông cảm, rồi chợt nảy ra một ý: "Vậy em có thể giúp anh tra cơ sở dữ liệu, xem có bản gốc của *Dương Cán Viện Quy Kết Thủy Mạt* không?"
Cô gái nói không vấn đề gì, tra một lúc, phát hiện bản gốc này được lưu giữ trong Viện Lịch sử của Viện Khoa học Xã hội, không cùng hệ thống với thư viện của Viện Khoa học Xã hội. Hơn nữa, bản gốc này là bản gốc thời Minh, được coi là di vật, tình trạng bảo quản nhạy cảm, đừng nói là cho mượn ra ngoài, ngay cả việc mượn đọc cũng cực kỳ khó khăn.
Tôi nghe xong, xong rồi, lần này chắc chắn không có hy vọng. Tôi đành cảm ơn cô gái, thất vọng ra về. Sau đó tôi lại chợt nảy ra một ý, hỏi cô ấy có thể liên lạc được với thầy A Phong không.
Cô gái rất xúc động, rồi lại từ chối. Nhưng cô ấy hứa nếu gặp thầy A Phong, có thể giúp tôi hỏi.
Sau đó, qua nhiều lần tìm kiếm, cuối cùng tôi cũng thêm được WeChat của thầy A Phong. Tôi lo lắng hỏi, có bản sao của *Dương Cán Viện Quy Kết Thủy Mạt* để xem không? Thầy A Phong nói không có.
Tôi khóc lóc bày tỏ sự thông cảm. Không ngờ thầy A Phong liền nói, anh đừng mất công đi xem bản gốc nữa, rất khó đọc. Có một vị lão tiên sinh đã qua đời là Châu Thiệu Tuyền đã làm một phần công việc hiệu đính, tôi dựa trên công việc của ông ấy, đã hiệu đính xong toàn bộ cuốn sách, sẽ được đăng trên tạp chí *Minh Sử Nghiên Cứu* xuất bản vào tháng sau.
Tôi suýt nữa đã ngửa mặt lên trời mà hét lớn, đây thực sự là quá có duyên, hai lần kỳ diệu liên tiếp! Thầy A Phong còn rất nhiệt tình gửi cho tôi rất nhiều luận văn của thầy để tham khảo, thầy đối với một người xa lạ thực sự quá tốt.
Vì bận việc riêng, bài viết này đến bây giờ mới hoàn thành. Nó dựa trên bản hiệu đính và chú thích của hai thầy Châu Thiệu Tuyền và A Phong về *Dương Cán Viện Quy Kết Thủy Mạt*, cũng như tham khảo các luận văn của thầy A Phong như *Nghiên cứu văn thư kiện tụng Huy Châu thời Minh Thanh*, *Từ "Dương Cán Viện Quy Kết Thủy Mạt" nhìn nhận mối quan hệ giữa Phật giáo và tôn giáo ở Huy Châu thời Minh – Khảo sát mối quan hệ tăng tục trong xã hội địa phương Huy Châu thời Minh Thanh*, *Sơ lược về địa vị tư pháp của phủ thời Minh – Lấy văn thư kiện tụng Huy Châu làm trung tâm*. Nói là viết, thực ra giống như là một quá trình học hỏi.