Ai Cập cổ đại có niên đại lịch sử rõ ràng là năm 664 trước Công nguyên.
Manetho vào thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên, đã chia lịch sử Ai Cập từ khi Menes thống nhất đến khi Alexander Đại đế chinh phục thành ba mươi triều đại. Sau này, người ta dựa trên đó để chia lịch sử Ai Cập cổ đại thành chín thời kỳ.
Thứ nhất là thời kỳ Tiền Vương triều, khoảng từ năm 4000 đến 3100 trước Công nguyên.
Thứ hai là thời kỳ Sơ Vương triều, khoảng từ năm 3100 đến 2686 trước Công nguyên, trong đó có Vương triều thứ 1 và 2, xuất hiện pharaoh Menes đầu tiên thống nhất Thượng và Hạ Ai Cập.
Tất nhiên, đây là một giả thuyết được lưu truyền rộng rãi nhất, lịch sử quá xa xưa, không có đủ tài liệu sử học chứng minh Menes là pharaoh đầu tiên thống nhất Thượng và Hạ Ai Cập. Trong nghiên cứu lịch sử Ai Cập, Narmer, Aha, Vua Bò Cạp, đều có khả năng là người đầu tiên thống nhất Thượng và Hạ Ai Cập.
Thứ ba là thời kỳ Cổ Vương quốc, khoảng từ năm 2686 đến 2181 trước Công nguyên, trong đó có Vương triều thứ 3 đến 6, kim tự tháp xuất hiện vào cuối thời kỳ này. Trong tất cả các thời kỳ trước đó, chỉ có Mastaba.
Sau đó còn có thời kỳ Trung gian thứ nhất, thời kỳ Trung Vương quốc, thời kỳ Trung gian thứ hai, thời kỳ Tân Vương quốc, thời kỳ Hậu Vương triều, và cuối cùng là thời kỳ Ba Tư, Macedonia, La Mã thống trị.
Từ thời kỳ thứ 1 đến thứ 4, là thời kỳ hình thành nhà nước nô lệ và xuất hiện vương triều thống nhất. Thời kỳ thứ 5 đến thứ 7 là thời kỳ tái thiết vương quốc thống nhất và đế quốc. Thời kỳ thứ 8 đến thứ 9 là thời kỳ nhà nước nô lệ Ai Cập suy tàn và rơi vào sự thống trị của ngoại tộc.
Nhưng những điều này không phải là trọng tâm, trọng tâm là, kim tự tháp chỉ xuất hiện vào thời kỳ Cổ Vương quốc thứ ba.
Điều này có nghĩa là xác ướp cổ đại trước mặt mọi người có lịch sử ít nhất hơn bốn nghìn năm.
Bốn nghìn năm!
Đây là một con số khoa trương đến mức nào!
Chỉ cần đứng trước mặt, dường như có thể nhìn thấy hàng ngàn năm trước, từng người lao động vận chuyển những xác ướp đã được chế tác vào đây.
“Tư thế chôn cất điển hình với hai tay khoanh trước ngực, đây là mô phỏng Vua Âm Phủ Osiris của Ai Cập cổ đại, thường được sử dụng khi an táng thành viên hoàng gia, điều này cho thấy thành viên này rất có thể là một thành viên hoàng gia.”
Waziri quan sát động tác của xác ướp này, đưa ra phán đoán.
“Tuy nhiên điều này không có gì ngạc nhiên, nếu không phải quý tộc, không thể có nhiều vật tùy táng đến vậy, bên trong có không ít đồ vàng, cho thấy địa vị của người này khi còn sống là phi thường.”
Waziri dùng đèn pin chỉ vào những bức bích họa xung quanh đã trở nên rất mờ do thấm nước.
Đèn pin xuyên qua hầm mộ kín, chiếu lên tường, có thể thấy vô số hạt bụi bay lượn trong cột sáng, mỗi người đều đang hít thở sâu, làm những hạt bụi này xáo động bay lượn hết đợt này đến đợt khác.
Hầu hết các bức tranh trên tường tầng trên đều có thể nhìn rõ, nhưng ở đây chỉ có một phần nhỏ có thể nhận ra.
“Kiến trúc ở đây cũng có thể thấy bóng dáng của cung điện.”
“Pharaoh Menes, người đầu tiên thống nhất Thượng và Hạ Ai Cập, trong lăng mộ ở Naqada, mặc dù sảnh tế lễ hình chữ nhật hoàn toàn được xây bằng gạch, nhưng mặt ngoài tường lại được xây những đường gờ dọc, mô phỏng cột gỗ và bó sậy, rõ ràng có ý định sao chép cung điện thời đó.”
“Cách làm này phát triển từ kiến trúc nhà ở phổ biến ở Hạ Ai Cập, ban đầu là hình thức của kỹ thuật xây dựng đã có giá trị thẩm mỹ.”
“Vì Menes đến từ Thượng Ai Cập, ông áp dụng cách làm này, không chỉ để nhẹ nhàng và lộng lẫy, mà còn vì Menes, với tư cách là ‘Vua của Hạ Ai Cập’, ông phải thống nhất văn hóa kiến trúc của Thượng và Hạ Ai Cập trong kiến trúc lăng mộ.”
Waziri chỉ vào những bức tường vuông vắn xung quanh, nơi đây thực ra khá rộng rãi, mỗi người đều có thể đứng thẳng người, ưỡn ngực.
“Lăng mộ mô phỏng cung điện nhà ở, bởi vì vào thời kỳ đầu, lăng mộ được coi là nơi ở của con người sau khi chết.”
“Một mặt, con người chỉ có thể dựa vào cuộc sống hàng ngày để hình dung cuộc sống sau khi chết; mặt khác, con người chỉ có thể lấy kiến trúc quen thuộc nhất làm mẫu, để khám phá các hình thức và kiểu dáng của các công trình kiến trúc khác.”
【Tuyệt vời quá】
【Cái này chắc chắn rất đáng tiền nhỉ】
【Các bạn không thấy hơi đáng sợ sao】
【Sợ gì, cái này đã chết mấy ngàn năm rồi, chạm nhẹ một cái là thành tro rồi phải không?】
【Không đến mức đó chứ】
Tất Phương bước tới, cầm lấy một chiếc đèn pin bật lên, chiếu vào xác ướp, ngay cả hơi thở cũng không dám mạnh.
Những thứ có niên đại như thế này, đừng nói là chạm vào, ngay cả nhìn thấy cũng là lần đầu tiên, sợ rằng hơi thở của mình sẽ gây ra bất kỳ thay đổi bất ngờ nào.
Drone cũng nhanh chóng bay lại gần, mang đến cho khán giả góc nhìn rõ ràng và chi tiết hơn.
Xác ướp này được bọc trong một lượng lớn vải liệm, bọc kín toàn bộ cơ thể, chỉ để lộ phần đầu và hai bàn tay.
Và Tất Phương còn ngửi thấy một mùi hương vô cùng đặc biệt.
Hay nói đúng hơn, từ khi bước vào, Tất Phương đã bị bao bọc bởi đủ loại mùi hương kỳ lạ.
Khứu giác của Tất Phương vốn đã rất nhạy bén, bên ngoài sa mạc, khắp nơi đều có mùi cát bụi. Khi vào hầm mộ, là mùi ẩm ướt và mùi mốc nồng nặc.
Và càng xuống sâu, mùi mốc và mùi ẩm càng nặng.
Mùi này không dễ chịu, ngược lại, rất khó chịu, Tất Phương bị hành hạ không ngừng, nhưng anh đã quen với điều đó.
Nhưng khi quan tài được mở ra, một mùi hương nồng nặc hơn truyền ra.
Không khó chịu.
Trước khi formalin hiện đại xuất hiện, tất cả các phương pháp bảo quản hiệu quả nhất đều không thể thiếu một mục đích – khử nước.
Giống như làm giăm bông, cố gắng loại bỏ nước càng nhiều càng tốt, để mười mấy năm cũng không hỏng, và mùi thơm còn càng thêm đậm đà.
Xác ướp cũng vậy, nhưng đương nhiên không phải dùng muối ướp thành giăm bông, mà là các loại hương liệu.
Vì khử nước, nên sẽ không có mùi hôi do phân hủy.
Mặc dù hầm mộ rất ẩm ướt, nhưng quan tài vẫn ngăn chặn hơi nước rất tốt, không đến mức khiến người trong quan tài biến thành một đống chất lỏng thối rữa.
“Có nhiều cách chế tác xác ướp Ai Cập bí ẩn, nhưng các bước cơ bản rất đơn giản: loại bỏ nội tạng, làm khô hoàn toàn thi thể, và bọc thi thể đã khô.”
“Trong khoảng 3000 năm, các phương pháp cụ thể và chất lượng kỹ thuật bảo quản có thay đổi, nhưng nguyên tắc cơ bản là như nhau.”
“Hiện tại, hầu hết các xác ướp mà chúng ta phát hiện đều có tính kế thừa trong phương pháp chế tác, từ đó chúng ta cũng có thể khẳng định, kỹ thuật bảo quản xác ướp Ai Cập cổ đại luôn được hoàn thiện không ngừng mới đạt đến độ chín muồi.”
“Tuyệt đối không phải là một sự bùng nổ cảm hứng đột ngột xuất hiện trong một sớm một chiều, các nguyên liệu bảo quản được sử dụng cũng không ngừng được hoàn thiện và tiến bộ, thể hiện trí tuệ phi thường của một dân tộc vĩ đại.”
“Như bây giờ, để lộ phần đầu, phần tay, chính là hình thức ban đầu của việc chế tác xác ướp, sau này là bọc kín toàn thân, không để lộ một chút mô cơ thể nào.”
Waziri giải thích bên cạnh.
【Thế nào Phương Thần, ngửi thấy mùi gì?】
【Có hôi lắm không?】
【Tôi nghe nói trước đây người Trung Quốc sẽ nghiền xác ướp thành bột làm thực phẩm chức năng, nghe nói có thể chữa liệt dương】
【Vãi chưởng, thật hay giả vậy?】
Tất Phương lắc đầu.
“Không hôi, ngược lại, nếu ngửi kỹ, có thể còn có một chút mùi thơm.”
【Mùi thơm, thật hay giả vậy?】
【Phương Thần có phải nhận tiền rồi không, tôi không tin】
【Cái thứ này đã thối rữa bốn ngàn năm rồi, còn có thể thơm sao?】
“Thật, tôi ngửi thấy mùi nhựa thông.”
Waziri nhướng mày.
Thật hay giả.
Các chuyên gia bên cạnh cũng cúi xuống ngửi, cảm thấy không có mùi gì cả.
Tuy nhiên Waziri cũng không đến mức nghi ngờ, bởi vì trong chất bảo quản xác ướp Ai Cập bình thường quả thực có thêm nhựa thông, nhưng đã lâu như vậy rồi, về lý thuyết cũng không ngửi thấy gì nữa, có lẽ khứu giác của Tất Phương nhạy bén hơn.
“Ở Ai Cập trước thời kỳ vương triều, thi thể sẽ được bọc trong lụa hoặc vải lanh và chôn trong các hầm mộ rỗng trong sa mạc.”
“Nếu thi thể không bị chó rừng phát hiện và xé xác, cát nóng và khô sẽ hút hết nước trong thi thể, khiến thi thể trông giống như một bộ da ghế màu đen, nhưng sau hàng ngàn năm vẫn có thể nhận dạng được.”
“Chôn cất đơn giản trong cát là phong tục của nông dân, nhưng trong thời kỳ vương triều, pharaoh và những người quý tộc khác được chôn cất trong những hầm mộ được chế tác tinh xảo hơn.”
“Thật không may, việc đặt thi thể trong hầm mộ tương đối mát mẻ, ẩm ướt lại dễ bị phân hủy.”
“Nếu pharaoh vừa muốn có nơi an nghỉ tinh xảo vừa muốn có một thi thể được bảo quản tốt, để có được sự bất tử thì cần có những phương pháp xử lý thi thể mới.”
“Việc làm khô có thể được thực hiện bằng các kỹ thuật dùng để bảo quản thực phẩm và da lông, giống như ướp cá hoặc ướp thịt.”
“Nhưng việc bảo quản thi thể pharaoh như ướp rau củ thì không đẹp mắt lắm, vì vậy một quy trình chế tác bí ẩn đã cung cấp một phương pháp tốt hơn, đó là ở những nơi nóng, có cát khô hoặc nước muối natron, những người ướp xác sử dụng natron làm chất hút ẩm.”
“Đây là một hợp chất muối natri tự nhiên, loại bỏ các nội tạng dễ phân hủy nhất, còn tim được coi là nơi tư duy nên được giữ lại trong cơ thể.”
【Cái này tôi biết, nội tạng có quá nhiều vi sinh vật, loại bỏ chúng thì cũng có lợi cho việc bảo quản】
【Là như vậy sao】
【Tuyệt vời】
Waziri tiếp tục nói.
“Nhà văn Hy Lạp cổ đại Herodotus đã để lại nhiều ghi chép về việc bảo quản thi thể, trong đó có nhiều tài liệu phản ánh một trạng thái bảo quản muộn, có lẽ là đã thoái hóa.”
“Theo ông ghi chép, có ba phương pháp chế tác xác ướp, mức độ và giá cả khác nhau.”
【Thực tế vậy sao?】
【Herodotus này nghe quen quá, hình như đã nghe ở đâu rồi】
【Mới hôm trước Phương Thần vừa giảng đó, bạn có nghe giảng nghiêm túc không, như vậy là bị gõ đầu đó!】
“Hạng nhất, người ướp xác sẽ dùng một ống sắt rút não ra từ mũi, sau đó lấy nội tạng ra từ sườn, khoang bụng được rửa sạch bằng rượu cọ và hương liệu. Trước khi nhét hương liệu vào khoang bụng, thi thể phải được ngâm trong natron 70 ngày.”
“Khi thi thể đã được bảo quản xong, thi thể được rửa sạch, bọc bằng vải lanh chất lượng cao, bôi nhựa thông, và đặt vào một chiếc hộp gỗ hình người.”
“Nếu không có nhiều tiền, có thể yêu cầu người ướp xác làm rẻ hơn, tức là hạng hai.”
“Họ sẽ bỏ qua bước rút não và mổ khoang bụng, trực tiếp bơm dầu bách xù vào khoang bụng từ hậu môn, sau đó đặt thi thể vào natron để bảo quản.”
“70 ngày sau rút nút ở hậu môn ra, để dầu và ruột đã hòa tan chảy ra. Người ướp xác còn giao cho người thân thi thể đã xử lý chỉ còn lại da và xương.”
【Trời ơi, cái này thật sự không kinh tởm sao】
【Đây chắc là tín ngưỡng rồi (che mặt)】
【Dù sao cũng là người cổ đại mấy ngàn năm trước, họ thật sự tin vào những điều này.】
【Phân hạng cũng được đó】
“Hạng ba, tức là những người nghèo hơn, họ chỉ có thể hy vọng dùng cách rửa đơn giản để làm sạch khoang bụng và ngâm 70 ngày để bảo quản.”
“Tuy nhiên, mô tả chi tiết của Herodotus về quá trình bảo quản cũng có những sai sót rõ ràng.”
“Theo các tài liệu khác, người ướp xác dùng dầu bách xù chứ không phải dầu tuyết tùng.”
“Toàn bộ quá trình bảo quản cần 70 ngày, trong đó 40 ngày dùng túi natron bọc kín thi thể từ trong ra ngoài và làm khô thi thể.”
“Đôi khi người ướp xác áp dụng quy trình đơn giản hóa, bỏ qua việc lấy nội tạng, mà dùng hành tây, tỏi thay thế các chất bảo quản thơm phù hợp.”
“Những kỹ thuật kém chất lượng và hành vi lừa đảo rõ ràng này được thể hiện trên lớp bọc xác ướp, nội tạng bị thiếu hụt nghiêm trọng, xương bị gãy hoặc mất, hài cốt động vật hoặc mảnh gỗ được dùng để lấp đầy thi thể.”
“Các nhà hóa học đã từng cố gắng chiết xuất và phân tích lại thành phần của các chất bảo quản cổ đại, một số nhà khoa học tin rằng chất bảo quản được chiết xuất từ gỗ tuyết tùng, bởi vì tuyết tùng chứa một thành phần hóa học gọi là guaiacol, mà dầu bách xù thì không.”
“Sau khi so sánh, so với các chất bảo quản ít được sử dụng khác, gỗ tuyết tùng có thể ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn, và còn có thể bảo quản hiệu quả mô động vật.”
“Mở rộng tầm mắt.”
Tất Phương tán thưởng.
Với tư cách là chuyên gia, Waziri giải thích rõ ràng chi tiết hơn anh.
Dù sao, những thông tin và nội dung về Ai Cập này, đều là do anh tra cứu tài liệu mà tìm được, không phải do hệ thống cung cấp, vì vậy khi nói ra luôn có chút lộn xộn.
Waziri đưa đèn pin lên đầu, dùng ngón tay chỉ vào răng của xác ướp: “Các bạn xem răng của xác ướp này, rất nguyên vẹn.”
“Điều này cũng cho thấy thân phận của ông ta khi còn sống là phi thường.” Tất Phương tiếp lời.
“Đúng vậy, nếu là dân thường, răng sẽ không thể đều đặn và nguyên vẹn như thế này.”
“Trước khi áp dụng kỹ thuật hiện đại để xác định tuổi của sinh vật cổ đại, chúng ta sẽ dùng phương pháp gián tiếp, ví dụ như ước tính niên đại của xác ướp thông qua việc đánh giá trang trí quan tài, tên người chết và vật tùy táng, phương pháp này thường không chắc chắn.”
“Đôi khi không chính xác vì một số xác ướp đã bị bọn trộm mộ phá hoại, thi thể thường kết thúc trong những quan tài mới, không phù hợp và bị hư hại.”
“Bây giờ các nhà nghiên cứu có thể dùng quét CT tạo ảnh ba chiều để phán đoán hình ảnh của xác ướp, không cần phải mở lớp vải liệm bên trong nữa.”
“Phương pháp này cho phép các nhà khoa học phát hiện những tang lễ Ai Cập chưa từng được biết đến trước đây, và cả những vật tùy táng được đặt trong xác ướp.”
“Nếu mẫu mô không bị nhiễm bẩn hoặc có collagen xương có thể sử dụng, thì carbon-14 có thể được dùng để ước tính niên đại của xác ướp, nhưng việc loại bỏ tạp chất từ vật liệu xác ướp rất khó khăn.”
“Phân tích X-quang cũng có thể cung cấp dữ liệu có giá trị về y học và bệnh răng miệng, ước tính tuổi tử vong và thay đổi hình thái sinh học, điều này cũng giúp nghiên cứu của các học giả hiện đại khách quan và hợp lý hơn.”
【Pharaoh: Tôi nằm mơ cũng không ngờ mình còn có thể đi chụp CT】
【Tôi dự đoán, trong vòng 100 năm, những nhà nghiên cứu này đều sẽ chết vì lời nguyền của pharaoh】
【Chỉ muốn biết cái này ăn vào vị gì, có giống bò khô không】
【Nghe nói có một cách nói, rằng trước đây người châu Âu sẽ ngâm xác ướp vào mật ong, ngâm cho thấm rồi thêm vào bánh ngọt như một bí quyết】
【Chế tác xác ướp dùng rất nhiều hương liệu bảo quản, nên có thể là vị bò khô thì là Ai Cập】
【Thì là Ai Cập đúng là hương liệu mà】
【Đã đưa ra một quyết định trái với tổ tiên.】
【Người Ả Rập kiểm tra tổ tiên người Ai Cập cổ đại gì đó không tồn tại đâu (đầu chó)】
“Xác ướp là một tên gọi khác của thi thể khô, người Ai Cập cổ đại có hệ thống thờ cúng thần linh độc đáo của riêng mình, tin rằng sau khi chết, con người sẽ được thần linh cân trọng lượng trái tim, sau đó linh hồn sẽ đi vào luân hồi, cuối cùng nhập vào thể xác để đạt được sự bất tử.”
“Chính dưới ảnh hưởng của quan niệm này, người Ai Cập cổ đại mới nỗ lực bảo quản thi thể nguyên vẹn, để ngăn chặn ‘linh hồn người chết trở về’ mà không có nơi nương tựa.”
Máy ảnh bên cạnh liên tục chụp ảnh xác ướp, trong hầm mộ tối đen liên tục lóe lên ánh sáng trắng.
Cuối cùng nhìn thêm hai lần, thỏa mãn lòng ham học hỏi, Tất Phương theo lời mời của mọi người, cùng nhau vận chuyển các vật tùy táng trong mộ.
Các loại vật tùy táng, một lần nữa khiến khán giả hò reo ầm ĩ.
Cho đến ngày hôm sau, bên trong chiếc lều trắng bên ngoài hang đã chất đầy đủ loại vật phẩm, đồng thời số lượng người trong trại cũng vượt quá năm mươi người, tiến độ công việc tổng thể nhanh hơn rất nhiều, hang động thấp ban đầu cũng đã được mở rộng đáng kể, điều này là để tiện cho việc vận chuyển toàn bộ quan tài xác ướp ra ngoài.
Thời gian quá xa xưa, xác ướp chỉ có thể vận chuyển theo phương ngang, nếu có chút nghiêng hoặc xóc nảy, có thể sẽ khiến pharaoh bị vỡ tan tành.