Chuyện của Dương Ngọc Dân và Lý Duyệt bàn bạc vô cùng thuận lợi, ba chớp bảy nhoáng đã định xong ngày cưới vào dịp Quốc khánh. Đến mức Cán sự Lý bị kéo đến làm người mai mối cũng phải thốt lên "tôi chưa kịp làm gì thì đã xong rồi".
Quả thực, đàn ông con trai sao có thể bàn chuyện tiền bạc được chứ, những lời khó nghe đều để phụ nữ nói, đây mới là cách mở đầu đúng đắn cho việc nhận thông gia ở vùng Đông Sơn này. Chỉ là Ngô Cúc Anh làm việc quá đẹp, vừa trao một khoản hồi môn lớn, lại vừa bày tỏ nhà trai đã góp sức nhiều hơn cho gia đình nhỏ.
Tương tự, áp lực của Dương Ngọc Dân cũng hơi lớn. Nhà gái đã cho cậu cả thể diện lẫn thực tế rồi, sau này phải đối xử với Lý Duyệt thế nào, về nhà tự mà suy ngẫm đi nhé!
Từ xưa đến nay, của hồi môn chính là sự tự tin của một cô con dâu mới. Nếu không thì tại sao Tô Triệt lại phải bán nhà bán đất để gom của hồi môn cho con gái?
Mặc dù thời đại đã thay đổi, nhưng lòng người thì không. Ngay cả vài chục năm sau, khi địa vị của phụ nữ sắp bay lên tận trời xanh, thì người có điều kiện tốt cũng có cách gả của người có điều kiện tốt, người có điều kiện kém cũng có thái độ của người có điều kiện kém.
Tay không mà vẫn vênh váo gả qua đó cũng không phải là không được, nhưng không phải mẹ chồng trị con dâu, thì là con dâu chọc tức chết mẹ chồng, cứ xem đạo hạnh của ai cao hơn thôi.
Lý Duyệt và Lý Trung Phát tiễn Dương Ngọc Dân về, lúc quay lại cũng vui mừng ra mặt. Tuy nhiên, Ngô Cúc Anh lại gọi cô lại.
“Tiểu Duyệt, gia cảnh nhà ta có bao nhiêu, cháu dù không biết rõ thì cũng tính được đại khái. Trong số của hồi môn này của cháu, em trai cháu đã bù vào hơn phân nửa, trong lòng cháu phải tự biết rõ.”
Người có lương cao nhất nhà họ Lý là Lý Trung Phát, mỗi tháng hơn một trăm tệ. Tiếp theo là lương hưu của Ngô Cúc Anh mấy chục tệ, Lý Khai Kiến mấy chục tệ, còn có Hàn Xuân Mai hơn hai mươi tệ, cộng lại cũng chỉ hơn hai trăm tệ một chút.
Với điều kiện này, ở huyện Thanh Thủy đã là gia đình thuộc hàng top rồi.
Nhưng dù vậy, trừ đi chi phí ăn mặc, sinh hoạt, đối nội đối ngoại, mỗi tháng nhà họ Lý cũng chỉ tiết kiệm được hơn một trăm tệ. Tích cóp hai năm còn chưa đủ mua một chiếc xe máy, tivi thì càng không thấy bóng dáng đâu. Cho nên chỉ có thể động đến tiền của Lý Dã.
Lý Duyệt sững sờ, lập tức nói: “Bà nội, số tiền này cháu không thể để Tiểu Dã bỏ ra được, sau này cháu nhất định sẽ dành dụm tiền trả lại.”
“Không cần cháu trả.” Ngô Cúc Anh có chút kiêu ngạo nói: “Của hồi môn chính là của hồi môn, chúng ta sẽ thay cháu trả. Cháu chỉ cần nhớ cái tốt của em trai cháu là được.
Đợi sau khi cháu gả qua đó, mỗi một đồng tiền kiếm được đều không phải là của riêng cháu. Đừng có giống như chuột ăn cắp đồ nhà mang về nhà mẹ đẻ. Nếu để người ta chọc vào xương sống cười nhạo nhà họ Lý chúng ta, bà sẽ không tha cho cháu đâu.”
“...”
Về điểm này, không thể không nói Ngô Cúc Anh và Lý Trung Phát có nguyên tắc riêng của mình. Nếu bắt Lý Duyệt trả tiền, vậy thì còn gọi gì là của hồi môn nữa?
Người nói vô tâm, người nghe hữu ý. Bên này Ngô Cúc Anh đang giảng đạo lý nhân sinh cho Lý Duyệt! Bên cạnh, Hàn Xuân Mai đang dọn dẹp bàn ghế, quét vỏ hạt dưa bỗng sững người, xấu hổ cúi gầm mặt xuống.
So với việc nhà họ Lý gả con gái, lúc mình gả qua đây quả thực... khó mà nói hết bằng lời.
Ngô Cúc Anh là người tinh minh cỡ nào, lập tức chú ý tới sự bối rối của Hàn Xuân Mai.
Thế là bà lại nói: “Xuân Mai à, hai đứa con gái nhà cô cũng vậy. Đến lúc đó trong nhà cũng sẽ có sáu món của hồi môn, đảm bảo không thiếu một món nào.”
Hàn Xuân Mai thoạt tiên sững sờ, sau đó sống mũi cay cay nói: “Không cần đâu mẹ, Tiểu Quyên và Tiểu Oánh còn nhỏ. Đến lúc đó con có bao nhiêu thì bù vào cho chúng nó bấy nhiêu là được...”
“Thế sao được?” Ngô Cúc Anh trầm giọng nói: “Hai đứa trẻ đã theo họ Lý nhà chúng ta, vậy thì chúng ta nhất định phải bưng một bát nước cho bằng, tuyệt đối không thể để người ngoài chê cười, cô biết chưa?”
“Con biết rồi mẹ.”
Hàn Xuân Mai bắt đầu lau nước mắt, vừa lau vừa gật đầu.
“Được rồi, những chuyện này thực ra đều là chủ ý của Tiểu Dã. Mấy đứa nó ấy à! Có được người anh trai như Tiểu Dã, coi như là số tốt đấy!”
“Vâng vâng, mẹ nói đúng, số hai đứa nó tốt lắm ạ!”
Ngô Cúc Anh nhìn Hàn Xuân Mai đang rơi nước mắt, suy nghĩ một chút, vẫn cúi đầu nhỏ giọng hỏi: “Mẹ hỏi cô, dạo này bên kia có ai đến tìm cô và bọn trẻ không?”
“...”
Hàn Xuân Mai sững sờ mất năm giây mới hiểu ra chuyện gì, sau đó dùng sức lắc đầu như trống bỏi.
“Không có đâu mẹ, thật sự không có. Nếu con nói dối, trời đánh thánh đâm.”
“Không có là tốt nhất.” Ngô Cúc Anh thấp giọng nói: “Nếu có, cô nên biết phải làm thế nào, đừng có sướng mà không biết đường sướng.”
“Con biết rồi mẹ, con biết phải làm thế nào!”
Hàn Xuân Mai cắn răng đồng ý, hốc mắt đỏ hoe. Một người luôn yếu đuối như bà, vậy mà lại bộc phát ra một cỗ tàn nhẫn...
Đợi tiễn người nhà họ Dương đi xong, Lý Trung Phát tuyên bố cả nhà sẽ ở lại Kinh Thành thêm vài ngày, chờ đoàn tham quan học hỏi của Xưởng mì ăn liền Thanh Thủy đến, hoàn thành việc giao lưu học hỏi với Công ty Cơ khí Xương Bắc rồi mới về.
Điều này khiến hai cô em gái vui mừng muốn chết. Thiên An Môn, Di Hòa Viên, Bát Đạt Lĩnh, những danh lam thắng cảnh trên hộp bút chì này, các cô còn chưa từng được đi đâu!
“Tôi gọi điện thoại về xin nghỉ, để ba mẹ con bà dạo chơi Kinh Thành cho thỏa thích.”
Lý Khai Kiến cũng đi gọi điện thoại, xin nghỉ cho mình và Hàn Xuân Mai, khiến Hàn Xuân Mai vừa rồi trong lòng còn có bóng ma nay đã vui vẻ trở lại.
Tuy nhiên, Lý Trung Phát lại lặng lẽ tìm đến Lý Dã: “Tiểu Nhược đâu? Không phải nói là vẫn luôn ở Kinh Thành sao?”
Lý Dã cũng nhỏ giọng nói: “Em ấy nói nhớ mẹ rồi, muốn về Bằng Thành ở vài ngày, mấy hôm nữa sẽ quay lại. Thân phận của em ấy đặc biệt, có thể mua vé máy bay đi máy bay, tiện lắm ạ.”
“Đứa trẻ này hiểu chuyện, nhưng cũng là một đứa trẻ khổ mệnh a!”
Lý Trung Phát chậm rãi gật đầu, sau đó lại hỏi Lý Dã: “Vậy cháu nói xem chuyến tham quan giao lưu tiếp theo này, có bao gồm Bò Húc Bằng Thành không?”
“...”
Công ty Cơ khí Xương Bắc và Công ty Thực phẩm Thanh Thủy Hà đều có tính chất giống nhau, đều là do Bùi Văn Thông liên doanh với đơn vị Đại lục. Nhưng Bò Húc Bằng Thành cũng là tình huống này.
Vậy Lý Trung Phát, có thể đến Bò Húc Bằng Thành tham quan không?
Lý Dã sững sờ, lắc đầu nói: “Ông nội, cháu chỉ là một đứa trẻ. Chuyện như thế này, đừng hỏi cháu được không ạ?”
Lý Trung Phát bị một câu của Lý Dã làm cho nghẹn họng mất mấy giây, mới mang theo ý vị phức tạp mà đáp trả: “Cháu ở đây lừa ông nội cháu đấy à? Nếu ông coi cháu là một đứa trẻ, thì đúng là mù đôi mắt già này rồi.”...
Đoàn tham quan của Công ty Thực phẩm Thanh Thủy Hà đến rất nhanh. Suy cho cùng, họ đang ở giai đoạn trước thềm tung sản phẩm ra thị trường, rất cần “kinh nghiệm trưởng thành”.
Công ty Cơ khí Xương Bắc với tư cách là người tiên phong đã kiếm được thùng vàng đầu tiên, đương nhiên là một tấm gương rất đáng để học hỏi.
Tuy nhiên, khi Lý Dã nhìn thấy quy mô khổng lồ lên tới hơn hai mươi người của đoàn tham quan, cùng với vài đứa trẻ choai choai trong đó, hắn vẫn tỏ ra vô cùng bất lực đối với một số thói hư tật xấu của thời đại này.
Vấn đề là ngoài sự bất lực ra, người ta còn tỏ ra rất thân thiết với Lý Dã.
“Tiểu Dã, lát nữa cháu trông chừng em trai cháu nhiều một chút nhé. Nó chưa đi xa bao giờ, đừng để người ta chê cười chúng ta.”
“Tiểu Hà, theo sát anh Lý Dã của cháu, ngàn vạn lần đừng đi lạc nhé! Đói khát gì thì cứ nói với anh...”
Mẹ kiếp...
Lý Dã cũng thực sự hết cách. Bởi vì những người này trước đây đều có quan hệ không tồi với Lý Trung Phát, gặp mặt đều phải gọi chú, bác, dì. Người ta để cậu làm đầu tàu của đám trẻ là vì tin tưởng cậu, cậu thực sự không thể trở mặt ngay tại chỗ được.
Lý Trung Phát nhìn thấy sắc mặt của cháu trai thay đổi, liền tìm cơ hội bước tới nói: “Ông đã nói với họ rồi, chi phí của những người không liên quan phải tự túc. Đi theo ra ngoài thực ra chỉ là để cho an toàn thôi.”
Lý Dã suy nghĩ một chút rồi nói: “Ông nội, thực ra đơn vị cho người nhà cán bộ công nhân viên một số phúc lợi như du lịch công quỹ là được. Chỉ là phải tách biệt với công việc chính thức. Còn có một số phần tử sản xuất tích cực, cũng có thể trao những phần thưởng tương tự.”
Điều Lý Dã nói, chính là hoạt động team building cho người nhà mà một số đơn vị đời sau hay tổ chức, cũng coi như một khoản phúc lợi nhằm tăng cường sự gắn bó của nhân viên với doanh nghiệp.
Lý Trung Phát đồng tình nói: “Tiểu Dã cháu nói đúng. Sau khi về ông sẽ mở một cuộc họp, chuyên môn chấn chỉnh lại vấn đề này, cố gắng trước khi nghỉ hưu sẽ định ra một số quy củ.”
Tiêu quy Tào tùy, rất nhiều chuyện trong đơn vị đều như vậy. Một người phụ trách gánh vác trách nhiệm lập ra một quy củ, là có thể giúp những người đến sau trong đơn vị nhận được lợi ích, hoặc bị ràng buộc. Chỉ cần không ảnh hưởng đến lợi ích của đại đa số mọi người, thì có thể duy trì rất lâu.
“Tùng tùng cheng tùng tùng cheng tùng tùng tùng tùng tùng tùng cheng...”
Xe khách lớn của đoàn tham quan Công ty Thực phẩm Thanh Thủy Hà vừa đến cổng Công ty Cơ khí Xương Bắc, đã nhận được sự chào đón nồng nhiệt. Quả thực là chiêng trống vang trời, cờ xí rợp bóng. Băng rôn mới tinh với dòng chữ “Nhiệt liệt chào mừng anh em Thanh Thủy đến tham quan” vô cùng bắt mắt.
Lý Trung Phát vừa xuống xe, đã bị Xưởng trưởng Vương “bốp” một tiếng chào bằng một nghi thức quân đội.
Sắc mặt Lý Trung Phát không đổi, cũng đáp lại bằng một nghi thức quân đội chuẩn mực, sau đó mới cười nói: “Bây giờ chúng ta đều không phải là quân nhân nữa rồi, vẫn nên xuề xòa một chút thì hơn. Ông xem, làm những người khác lúng túng hết cả rồi kìa.”
Xưởng trưởng Vương nhiệt tình nắm lấy tay Lý Trung Phát, chân thành nói: “Nếu tôi không biết lai lịch của Cục trưởng Lý thì thôi, nhưng đã biết rồi, thì nhất định phải bày tỏ sự kính trọng của tôi.
Không giấu gì ông, lúc tôi vừa nhận được điện thoại liên hệ còn tưởng là kẻ lừa đảo nào đó. Kết quả gọi điện về huyện Thanh Thủy hỏi thăm, mới biết được sự tích truyền kỳ của đồng chí lão thành ngài...”
“Sự tích truyền kỳ gì chứ, không đáng nhắc tới, không đáng nhắc tới.”
Trên mặt Lý Trung Phát cười ha hả, nhưng trong lòng lại có chút thắc mắc.
Bởi vì chuyến tham quan giao lưu lần này là do người của Bùi Văn Thông liên hệ, sao Xưởng trưởng Vương có thể tưởng là kẻ lừa đảo được? Lại còn phải gọi điện về huyện Thanh Thủy để hỏi thăm?
Đợi đến khi vào trong Công ty Cơ khí Xương Bắc, Lý Trung Phát mới nhìn ra một số manh mối.
Toàn bộ Công ty Cơ khí Xương Bắc, đã bị chia làm hai phần một cách khiên cưỡng.
Tám mươi phần trăm diện tích đều do người của Xưởng cơ khí Xương Bắc cũ sử dụng, còn lại một phần nhỏ là khu vực sử dụng của công ty phía Cảng Đảo. Giữa hai bên được ngăn cách bởi một hàng rào thấp.
Lý Trung Phát nghi hoặc hỏi: “Xưởng trưởng Vương, phía Cảng Đảo của công ty các ông không hiểu nhân tình thế thái như vậy sao? Lại dùng hàng rào ngăn cách với các ông? Thế này thì đâu giống người một nhà a!”
Sắc mặt Xưởng trưởng Vương trầm xuống, lắc đầu nói: “Không, là tôi bảo người ta ngăn cách đấy. Tôi không biết đơn vị của đồng chí lão thành các ông như thế nào, nhưng ở chỗ chúng tôi, nếu không ngăn cách ra, truyền thống tốt đẹp của chúng ta sẽ bị hủy hoại mất.”
Lý Trung Phát khó hiểu nói: “Truyền thống tốt đẹp mà Xưởng trưởng Vương nói là gì?”
Xưởng trưởng Vương không trả lời, mà vẫy vẫy tay. Một người phía sau lập tức lấy ra một chiếc còi, thổi dồn dập.
Tiếng còi một dài năm ngắn. Lý Trung Phát làm lính nhiều năm có thể nghe ra được, đây là còi tập hợp khẩn cấp.
Tiếng còi vừa dứt, trong xưởng cơ khí liền giống như cái nồi nước sôi. Từng người công nhân giống như quân nhân nhanh chóng ùa ra bãi đất trống. Chỉ trong vài phút ngắn ngủi, hàng ngàn người đã xếp thành đội hình chỉnh tề, đều tăm tắp.
“Đây chính là truyền thống tốt đẹp của chúng tôi.” Sắc mặt Xưởng trưởng Vương hồng hào nói: “Gian khổ giản dị, chỉ đâu đánh đó, không sợ khó khăn, dũng cảm cống hiến...”
Xưởng trưởng Vương nói rất nhiều, quả thực đều là những phẩm chất ưu tú của giai cấp công nhân Trung Quốc mới, ngay cả Lý Trung Phát cũng không thể không thừa nhận.
Tuy nhiên, sau khi nói xong, ông ta lại chỉ về phía Cảng Đảo nói: “Nhưng trong mắt bọn họ, toàn là tiền, tiền, tiền, tiền. Bất cứ thứ gì, bất cứ chuyện gì cũng dùng tiền để diễn đạt, dường như trong mắt bọn họ chỉ có tiền.”
Xưởng trưởng Vương nhìn Lý Trung Phát, thâm trầm nói: “Đồng chí lão thành, ông nói xem, nếu cứ tiếp tục như vậy, công nhân của chúng ta còn tinh thần cống hiến không? Tinh thần cống hiến và tiền lương cao, rốt cuộc cái nào quan trọng hơn?”
“...”
Lý Trung Phát thở dài, cũng không biết nên bày tỏ sự đồng tình hay phản đối, nhưng sắc mặt lại vô cùng ngưng trọng.
Những lời này của Xưởng trưởng Vương hoàn toàn không kiêng dè đám đông xung quanh, rõ ràng là không sợ phía Cảng Đảo biết được. Có thể thấy mâu thuẫn đã hiện rõ mồn một rồi.
Mà qua vài ngày nữa, Lý Trung Phát sẽ từ người điều hành phía Đại lục, biến thành người phụ trách phía vốn Cảng Đảo.
Đến lúc đó, thứ ông phải đối mặt, thực ra cũng giống như bên Công ty Cơ khí Xương Bắc hiện tại.
Phía Cảng Đảo do Quách Thiên Vĩnh, Đường Minh Thái, Lý Đại Dũng đại diện, thậm chí cả Lý Dã đều lấy “tiền lương cao thấp” làm cơ sở quản lý doanh nghiệp, đề xướng có thưởng có phạt, làm nhiều hưởng nhiều.
Nhưng như vậy, sẽ hình thành sự chênh lệch thu nhập trong tập thể. Mọi người đều ở chung một đơn vị, có người mỗi tháng kiếm được bốn mươi tệ, có người kiếm được ba trăm tệ. Nếu công nhân làm loạn lên, ông giải quyết thế nào? Giải thích với cấp trên ra sao?
Cho nên xung đột xảy ra do giá trị lợi ích giữa hai bên, đến lúc đó chưa chắc đã không diễn ra ở Công ty Thực phẩm Thanh Thủy Hà. Chỉ có điều đến lúc đó Lý Trung Phát lại chính là giai cấp tư sản vung vẩy tiền giấy rồi.
Vì vậy, chuyến tham quan khảo sát lần này của Lý Trung Phát, những chuyện cần phải khảo sát, cân nhắc thực sự không hề ít.