Hừng đông ở kinh thành vô cùng yên tĩnh, nhưng bên trong Thái Hợp phủ tại Tượng Châu, sóng ngầm lại đang cuộn trào.
Bên trong một lễ đường của Minh Tâm thư viện, đèn đuốc sáng trưng. Lễ đường có thể chứa đến ngàn người giờ chỉ có hơn một trăm người, trông có phần trống trải.
Toàn bộ thành viên của Quang Phục xã đều tụ tập tại đây.
Kể từ khi được bí mật thành lập mấy chục năm trước, tôn chỉ của Quang Phục xã chính là nỗ lực để Tượng Châu trở về với Cảnh Quốc. Mãi cho đến khi Cảnh Quốc thu hồi Tượng Châu, học xã này mới chính thức công khai ra bên ngoài.
Xã thủ của Quang Phục xã, Chu Tử Nhậm, đứng trên đài cao của lễ đường. Ánh sáng từ dạ minh châu chiếu lên gương mặt chàng thanh niên, khiến hắn trông càng thêm nghiêm nghị, kiên định, dường như chỉ sau một đêm đã trở thành một người trung niên.
Chu Tử Nhậm chậm rãi nói: "Ta có một vài điểm khác biệt với rất nhiều người, sau khi suy đi tính lại, ta muốn nói rõ ràng trước khi hành động hôm nay."
Hơn trăm thành viên Quang Phục xã kinh ngạc nhìn Chu Tử Nhậm, nhưng không một ai lên tiếng, tất cả đều lặng lẽ lắng nghe hắn muốn nói gì.
"Ta trước sau vẫn cho rằng, mỗi một người dân Tượng Châu đều có quyền lựa chọn làm người Cảnh Quốc hay người Khánh Quốc, dù là Bán Thánh cũng không được can thiệp!" Chu Tử Nhậm chậm rãi nói.
Vài người lộ vẻ kinh ngạc, một số khác lại tỏ vẻ giận dữ, hận không thể lao lên đánh Chu Tử Nhậm vì cho rằng hắn muốn phản bội Cảnh Quốc.
Chu Tử Nhậm thu hết vẻ mặt của mọi người vào trong mắt, khẽ mỉm cười, nói: "Thế giới lý tưởng của ta, là một thế giới Đại Đồng mà ở đó, quan chức hay thậm chí là Bán Thánh cũng không thể quyết định tiền đồ, vận mệnh và Thánh đạo của chúng ta. Trong một trong những điển tịch quan trọng nhất của Nho gia là (Lễ Ký) có một câu nói, 'Đại đạo chi hành dã, thiên hạ vi công', Bán Thánh vì thiên hạ, mà ngươi và ta cũng là người trong thiên hạ!"
Mọi người càng lúc càng không hiểu, nhưng vì Chu Tử Nhậm đã dẫn ra danh ngôn kinh điển của Nho gia, điều đó có nghĩa là hắn vẫn chưa lạc lối, chưa phản bội tôn chỉ của Quang Phục xã.
"Xin Tử Nhậm chỉ giáo." Một vị tú tài trẻ tuổi nói.
"Thế nào là đại đạo? Vạn vật vận hành, vạn pháp lý lẽ, đó chính là đại đạo. Nếu đại đạo hiển hiện, vận hành giữa thế gian, thì thiên hạ sẽ công bằng, công chính, công hữu, đây chính là hạt nhân của (Lễ Vận Đại Đồng Thiên)."
"Khi đọc chương này, kẻ sĩ chúng ta tự nhiên nhiệt huyết sôi trào, bị tiên thánh cảm hóa. Nhưng nếu bình tĩnh lại, cẩn thận suy ngẫm, tự vấn lòng mình, đại đạo ngày nay có đang được thi hành giữa nhân gian không? Tại hạ đã suy tư nhiều năm mới hiểu ra một đạo lý đơn giản, hiện nay đại đạo chưa hiển hiện, nhân tộc vẫn đang khổ sở truy tìm Thánh đạo. Chỉ khi nào đi đến tận cùng của Thánh đạo, mới có thể nhìn thấy Đại đạo! Đại đạo chưa được thi hành, thiên hạ khó mà là của chung!"
Những người đọc sách ở đây chỉ cảm thấy lời nói của Chu Tử Nhậm như tiếng chuông cảnh tỉnh. Những người có mặt chỉ là đồng sinh hoặc tú tài, văn vị không cao, khi đọc (Lễ Ký) chỉ lý giải theo nghĩa đen của câu chữ. Chu Tử Nhậm lại diễn giải ngược lại văn tự, nổi bật giữa những người cùng thế hệ như hạc đứng giữa bầy gà.
Tất cả mọi người đều không thể phản bác Chu Tử Nhậm.
Một vài người đọc sách thậm chí còn khẽ gật đầu, tán thành câu nói "Đại đạo chưa hành, thiên hạ khó có thể vì là công".
Chu Tử Nhậm nói: "Thiên hạ khó mà là của chung, hay có thể nói, thiên hạ có công có tư, chúng ta phải xử sự thế nào? Điều này lại quay về với điều ta nói lúc đầu, mỗi một người dân Tượng Châu đều có thể lựa chọn làm người Cảnh Quốc hoặc người Khánh Quốc. Thế nhưng, lựa chọn của một người là việc tư, còn lựa chọn của người một nước lại là việc công. Thân là người đọc sách, thân là người đọc sách có đầu óc, phải biết rằng, vì việc công mà bỏ việc tư là ngu xuẩn, vì việc tư mà bỏ việc công là tội ác. Vì thế, ngươi và ta nhất định phải cân nhắc giữa công và tư."
Chờ Chu Tử Nhậm nói xong, số người gật đầu càng nhiều hơn.
"Lấy việc lựa chọn giữa hai nước làm ví dụ. Trước tiên nói về việc tư, cho dù đến hôm nay, ta vẫn luôn kiên trì một điểm, và ta kiên trì nói ra điều này không phải để lợi dụng thanh danh của kẻ sĩ mà bàn luận, bởi vì đó là đang khinh nhờn thánh hiền. Ta dùng thân phận thô tục nhất, dùng lời lẽ thô thiển nhất để nói: Lão tử đếch quan tâm Khánh Quốc hay Cảnh Quốc, bên nào cho lão tử nhiều lợi ích hơn, lão tử sẽ nghiêng về bên đó! Có câu mắng người là 'gió chiều nào che chiều ấy'. Khi chúng ta còn là đứa trẻ sơ sinh nằm trong tã lót gào khóc đòi ăn, không có sữa mẹ sẽ chết đói, phải nhận bừa một người mẹ, việc đó quả thực đáng xấu hổ, nhưng không phải là tội không thể tha thứ."
Một vài học sinh lộ vẻ xấu hổ, bởi vì rất nhiều người phát hiện ra có lúc mình cũng nghĩ như vậy.
"Lúc đó cần chính là sữa, vậy bây giờ thì sao? Người càng lớn, tư dục càng lớn. Thiếu niên chúng ta đã không cần bú sữa mẹ, nhưng muốn ăn no, mặc ấm, có một gian nhà để ở, có sách để đọc. Lớn hơn một chút, rời khỏi lớp học ở tư thục, phải có một nghề tinh thông để nuôi sống bản thân hoặc cả gia đình. Trên thực tế, trừ phi chúng ta đến Yêu giới, đến những thành thị của loài người bị yêu man nô dịch, bằng không, bất kỳ quốc gia nào của nhân tộc cũng có thể thỏa mãn những yêu cầu cơ bản này của chúng ta, chúng ta đều sẽ có một không gian tương đối ổn định để trưởng thành. Xét từ tư dục thấp nhất, Cảnh Quốc và Khánh Quốc cũng không khác nhau."
Mọi người chăm chú lắng nghe.
Chu Tử Nhậm tiếp tục nói: "Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, tư dục của chúng ta còn lớn hơn nữa! Chúng ta không chỉ cần một cuộc sống ổn định, không chỉ cần một nghề tinh thông, chúng ta không chỉ muốn so sánh với người bên cạnh, chúng ta còn muốn so sánh với người của các quốc gia khác, còn muốn so sánh với vạn giới sinh linh! Trên cả việc ăn no mặc ấm, thứ chúng ta cần nhất là gì, chỉ nói một thứ thôi, ai có thể nói cho ta biết?"
Không ai trả lời, rất nhiều người rơi vào trầm tư.
Mấy chục giây sau, Chu Tử Nhậm đưa tay ra, chỉ xéo lên trời, nói: "Con đường thăng tiến! Có người muốn chu du liệt quốc, vậy thì cần thu nhập cao hơn, cần cơ hội kiếm được nhiều tiền, cơ hội này chính là con đường thăng tiến; có người muốn làm quan lớn quyền khuynh thiên hạ, vậy thì cần có tiêu chuẩn khoa cử, cần ở một quốc gia hoặc khu vực có nhiều tiêu chuẩn khoa cử để tham gia thi cử, khoa cử chính là con đường thăng tiến của chúng ta. Nói đến đây, chắc chư vị đã hiểu ta muốn nói gì. Tư tâm của ta tự nói với mình, Khánh Quốc cũng được, Cảnh Quốc cũng được, ai có thể cho ta con đường thăng tiến, ta sẽ nghiêng về quốc gia đó."
Không chờ mọi người có cơ hội suy nghĩ, Chu Tử Nhậm đột nhiên đập bàn một cái, cao giọng nói: "Khi Tượng Châu thuộc về Khánh Quốc, lũ sài lang Khánh Quốc đã sớm chặn đứng con đường thăng tiến của chúng ta, xem chúng ta là hạ nhân, là nô tài! Đây chính là căn nguyên cơn phẫn nộ của ta. Người Tượng Châu và người Cảnh Quốc vốn là người một nhà, Tượng Châu vốn đã giàu có, từng là châu có thành tích khoa cử đứng đầu Cảnh Quốc, tài tử như mây, thư sinh như mưa. Thế nhưng, sau khi Tượng Châu bị Khánh Quốc chiếm lấy, chúng ta nhận được gì? Lượng lớn người Khánh Quốc tràn vào Tượng Châu, tiêu chuẩn khoa cử của Thánh Viện vốn là chuẩn bị cho người Tượng Châu, nhưng người Khánh Quốc lại giở trò từ bên trong, khiến phần lớn tiêu chuẩn đều bị người Khánh Quốc cướp mất. Nếu không phải người Tượng Châu đã tiến hành ám sát các quan chức Khánh Quốc, người Khánh Quốc thậm chí sẽ chỉ cho phép những người không phải dân Tượng Châu tham gia khoa cử tại Tượng Châu!"
"Điều ta cầu không nhiều, chỉ là một cơ hội công bằng, hy vọng mọi người đều có thể dựa vào nỗ lực, mồ hôi, trí tuệ và bản thân để bước lên con đường thăng tiến. Thế nhưng, người Khánh Quốc không muốn cho! Mà bây giờ, Cảnh Quốc đã cho, thậm chí cho rất nhiều, rất nhiều! Vì thế, tư dục của ta nghiêng về Cảnh Quốc. Xin hãy chú ý, ta nói là 'thiên hướng', chứ không phải 'trung thành'. Đúng, là gió chiều nào che chiều ấy, nhưng ta cũng cần thể diện, cần tôn nghiêm, cần danh tiếng! Đến nước này, ta chỉ có lý do để thiên hướng Cảnh Quốc, chứ không có cớ để trung thành với Cảnh Quốc. Bởi vì, Cảnh Quốc hiện nay cũng không thể khiến ta tự hào, cũng không thể khiến ta kiêu ngạo."
Dưới đài hoàn toàn yên tĩnh, rất nhiều học sinh chỉ cảm thấy thế giới của mình vừa mở ra một cánh cửa sổ mới.
Chu Tử Nhậm nói: "Việc tư bảo ta phải nghiêng về Cảnh Quốc, vậy còn việc công thì sao?"
(còn tiếp)
Thiên_Lôi_Trúc dẫn ta về nguồn ✿