Câu nói cuối cùng rằng việc từ chối sẽ không ảnh hưởng đến cuộc kiểm tra, thực chất là để thể hiện sự ủng hộ đối với tất cả quan viên. Từ chối dĩ nhiên sẽ khiến cuộc kiểm tra trở nên gắt gao hơn, nhưng đồng thời cũng ngầm ám chỉ rằng, nếu quan viên không thể từ chối Lễ Điện, kết quả kiểm tra chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng.
Vì vậy, quan chức các nơi bề ngoài thì ủng hộ Lễ Điện, nhưng sau lưng lại hoàn toàn không hợp tác.
Quan chức Lễ Điện trước khi đến đã biết lần này sứ mệnh vô cùng gian nan, cho nên không hề nóng vội, ngay từ đầu đã tiến hành từng bước một. Họ dành phần lớn thời gian ở công thự, thời gian còn lại thì đi sâu vào dân chúng để tìm hiểu cái nhìn của họ về cuộc cải cách của Phương Vận.
Trong thành Ninh An, Tông Vĩ Hùng mình mặc một chiếc áo lót cổ tròn bằng lụa đen, đầu đội khăn sa màu đen, hông đeo đai bạch ngọc, chân đi đôi ủng da màu đen mũi hơi vểnh.
Tông Vĩ Hùng tay cầm quạt xếp, bước những bước thong dong, chậm rãi đi dạo trên con phố sầm uất của thành Ninh An.
Tuy hắn không mặc văn vị bào mà ăn vận như một phú thương, nhưng khí chất phi phàm vẫn thu hút không ít ánh mắt của các thiếu nữ.
Hắn vừa đi vừa quan sát đủ mọi thứ trong thành Ninh An, phát hiện nơi này hoàn toàn khác biệt với Khánh quốc. Nơi đây là đất phương bắc, dân tình phóng khoáng, mạnh mẽ, rất nhiều nữ tử không câu nệ tiểu tiết, nam tử cũng không quá nho nhã, lễ phép. Dùng lời tự giễu của người Ninh An trên Luận Bảng mà nói, những kẻ làm gì cũng nho nhã, lễ phép đều vì chạy chậm mà đã bị Yêu Man giết chết cả rồi.
Tông Vĩ Hùng đi một đường, mày nhíu một đường. Hắn vẫn thích hoàn cảnh Giang Nam của Khánh quốc hơn, nơi nam tử nho nhã lịch thiệp, nữ tử dịu dàng thùy mị, mọi thứ đều có quy củ, tràn ngập tinh thần lễ nhạc.
Đi một lúc lâu, chân mày Tông Vĩ Hùng mới thoáng giãn ra, bởi vì hắn phát hiện, người ở đây tuy không biết lễ như người Khánh quốc, nhưng lại có thứ mà người Khánh quốc không có.
Một tinh thần phấn chấn, căng tràn sức sống.
Bất luận là trẻ con, phụ nữ hay đàn ông, thậm chí cả người già đều có sắc mặt hồng hào, ánh mắt sáng ngời, mang một sức lan tỏa mạnh mẽ, khiến người khác bất giác sinh lòng hảo cảm.
Tông Vĩ Hùng phát hiện, nhịp sống của tất cả mọi người ở đây đều rất nhanh, đi đường nhanh, giao dịch càng nhanh hơn, mọi phương diện đều nhanh hơn Khánh quốc một chút.
Nếu là trước đây, Tông Vĩ Hùng chắc chắn sẽ cho rằng người Cảnh quốc đã bị lợi ích làm cho mờ mắt, nhưng cách đây không lâu, hắn đã đọc được một bài viết của một người Khải quốc có thái độ trung lập đăng trên Luận Bảng về những điều mắt thấy tai nghe ở Cảnh quốc, trong đó có vài đoạn văn khiến hắn phải suy tư hồi lâu.
"Khi người Cảnh quốc suy tàn, tất cả các quốc gia đều cười nhạo họ ngu muội, lười biếng, cho rằng họ sa vào hưởng lạc, không có chí tiến thủ. Nhưng điều khiến ta kỳ lạ là, hiện tại người Cảnh quốc quyết chí tự cường, nỗ lực làm việc, tiến bộ trên mọi phương diện, thì những kẻ trước kia từng cười nhạo, đả kích họ lại tiếp tục cười nhạo, nói rằng người Cảnh quốc quá coi trọng công danh lợi lộc, tiến bộ quá nhanh, đánh mất quá nhiều, nên chậm lại, dừng lại, chờ lương tâm của mình theo kịp."
"Lúc đó ta vẫn chưa hiểu rõ ý đồ của những người này, nhưng sau khi đến Cảnh quốc, ta mới hiểu ra. Khi họ cười nhạo người Cảnh quốc ngu muội, lười biếng, là họ thực sự cảm thấy như vậy. Nhưng khi họ cười nhạo người Cảnh quốc chạy theo công danh lợi lộc, thì lại là xuất phát từ sự sợ hãi, từ lòng địch ý, bởi vì họ không muốn nhìn thấy Cảnh quốc lớn mạnh, nên mới tìm mọi cách để phủ nhận sự tiến bộ của Cảnh quốc."
"Ta còn phát hiện, rất nhiều người Cảnh quốc cũng đồng tình với cách nói của người ngoài. Năm xưa khi tụt hậu mà đồng tình với lời người khác, đó là khiêm tốn, là tự kiểm điểm. Nhưng khi Cảnh quốc đang không ngừng tiến bộ mà vẫn tiếp tục đồng tình với những lời lẽ phủ định đó, thì chính là tự ti. Một người không rõ quốc gia của mình nên làm gì là chuyện rất bình thường, nhưng nếu lại đi giúp đỡ kẻ địch của quốc gia mình, đó mới là sự ngu muội thực sự. Những người Cảnh quốc như vậy vẫn còn sống trong cái thời Cảnh quốc lạc hậu năm xưa, đã không còn xứng với Cảnh quốc hiện tại. Giống như câu nói của Phương Hư Thánh, một người có đủ tỉnh táo hay không, không phải nhìn vào việc có thể tự kiểm điểm hay không, không phải nhìn vào việc có thể khiêm nhường hay không, cũng không phải nhìn vào việc có thể tự tin hay không, mà là nhìn vào việc có năng lực phán đoán chính xác hay không."
Tông Vĩ Hùng thân là Tiến sĩ, tuy căm ghét Phương Vận và Cảnh quốc, thậm chí trước khi đến đây đã từng thề rằng nhất định phải tìm ra yếu điểm của Cảnh quốc, nhưng giờ phút này không những không cười nhạo người Cảnh quốc chạy theo công danh lợi lộc, ngược lại còn thầm tán thưởng tất cả những điều này.
Dưới tiền đề không phạm pháp, dùng trí óc và mồ hôi của bản thân để giành được mọi thứ, đều đáng được ca ngợi và khích lệ, là đức tính tốt đáng được tuyên dương, là hành động vĩ đại thúc đẩy Nhân tộc tiến bộ.
Tông Vĩ Hùng rời khỏi đường lớn, lần lượt đi vào một vài tửu lầu, quán trà để dò la ý kiến dân gian.
Tông Vĩ Hùng phát hiện, trong thành Ninh An có thương nhân các nước trà trộn, rất nhiều tửu lầu ở khu sầm uất tuy náo nhiệt, nhưng cũng không bàn luận chuyện của Cảnh quốc.
Vì vậy, Tông Vĩ Hùng tìm đến một khu vực không quá sầm uất, thấy một quán trà chưa ngồi được một nửa số bàn, nhưng tất cả đều là giọng Cảnh quốc đang bàn chuyện quốc sự, bèn bước vào, gọi một ấm trà, vừa tự rót tự uống, vừa lắng nghe họ nói chuyện.
Tông Vĩ Hùng phát hiện, Phương Vận có uy tín cực cao trong dân gian Cảnh quốc, thậm chí vượt qua cả Bán Thánh Trần Quan Hải. Hơn nửa dân chúng hoàn toàn không quan tâm đúng sai trắng đen, chỉ cần là đề tài liên quan đến Phương Vận, họ đều một mực khen ngợi. Cho dù là một bộ phận người bị thiệt hại trong cuộc biến pháp, cũng cam tâm tình nguyện ca ngợi Phương Vận, cho rằng việc ngài làm là có lợi cho Cảnh quốc.
Chỉ có một nhóm người cực nhỏ cho rằng Phương Vận làm chưa đủ hoàn mỹ, trong số này, điều bất mãn nhất chính là việc Phương Vận nâng cao địa vị của nữ tử, điều này khiến rất nhiều nam nhân không cách nào chấp nhận được.
Nhưng mặt khác, tất cả nữ tử Cảnh quốc dù công khai hay ngấm ngầm đều vô cùng ủng hộ Phương Vận, bởi vì ngài đã làm quá nhiều việc để bảo vệ lợi ích của phụ nữ.
Mặc dù địa vị của nữ tử Cảnh quốc hiện nay vẫn còn kém xa nam tử, nhưng đã có sự nâng cao rõ rệt.
Nổi bật nhất là ở ba nơi Mật Châu, Giang Châu và Tượng Châu, một vài nữ tử một khi gặp phải những chuyện như bị bạo hành gia đình, nếu hô to tên Phương Vận rồi dọa đi tố cáo, rất nhiều nam nhân thường sẽ phải dừng tay.
Lòng dân là thứ yếu ớt nhất, nhưng cũng là thứ có sức lay động nhất.
Tông Vĩ Hùng đang lắng nghe mọi người trò chuyện, một ông lão ngồi cạnh cửa đột nhiên thở dài nói: "Thế phong nhật hạ, lòng người không còn như xưa nữa rồi. Nữ tử Ninh An năm xưa biết bao người giữ tròn phụ đạo, bây giờ thì hay rồi, vậy mà cũng giống nam tử xuất đầu lộ diện."
"Lão gia nói đúng đấy, mụ vợ nhà tôi đã hơn ba mươi tuổi rồi mà còn đòi đến nhà xưởng làm việc, ở nhà dệt vải không được hay sao?"
"Đáng sợ nhất là mấy cô gái trẻ, nữ công gia chánh tốt đẹp không làm, lại chạy đến nhà xưởng làm lụng, khổ như vậy để làm gì?"
Lúc này, một thanh niên mặc áo lót vải thô cười nói: "Lời này của chư vị sai rồi. Nói chuyện lớn, quốc gia đang cần dùng người, khắp nơi đều thiếu công nhân giỏi, nữ nhân làm việc vì nước, sao lại không được? Nói chuyện nhỏ, nữ tử tự tay làm ra, kiếm thêm tiền phụ giúp gia đình, đây là cần kiệm quán xuyến việc nhà, tại sao phải phản đối?"
"Chúng ta không phản đối các nàng làm việc, là phản đối các nàng xuất đầu lộ diện." Lão nhân kia nói.
"Vậy thì, mời chư vị cho ta biết, luật pháp nào không cho phép nữ tử xuất đầu lộ diện?" Người thanh niên cười hỏi.
"Chuyện này không liên quan đến luật pháp, mà liên quan đến quy củ, đàn bà thì không nên xuất đầu lộ diện." Lão nhân kia đáp.
Người thanh niên nói: "Yêu Man cũng nói, Nhân tộc chỉ có thể làm nô lệ."
"Ngươi nói lời hỗn xược gì vậy? Đây là hai chuyện khác nhau mà? Đàn bà nghe lời đàn ông là lẽ trời không thể thay đổi." Lão nhân mắng.
"Điều này phải xem ngài xem nữ nhân là người, hay là vật phẩm. Ít nhất trong mắt ta, nơi duy nhất mà các người hơn Yêu Man là không ăn thịt phụ nữ."
☾ Bước vào thế giới mộng mơ… Thiên Lôi Trúc dịch từng tờ yêu thương ☽