STT 1434: CHƯƠNG 1437 - TRỞ THÀNH ÁN LỆ ĐỂ NGHIÊN CỨU
Năm 2020, nhất định là một năm không tầm thường nhất của thế kỷ này.
Cuộc tổng tuyển cử ở Mỹ tiến vào ba ngày đếm ngược cuối cùng, tàu Khởi Nguyên đã đến biên giới Hệ Mặt Trời, di chuyển dọc theo vành đai Kuiper được gần nửa tháng. Ánh rạng đông của thế kỷ mới đã dần ló dạng, khi tất cả mọi người đều đang ngóng trông bình minh sắp tới, mơ về một cuộc sống tốt đẹp hơn trong thời đại tiếp theo, thì những mục nát và mâu thuẫn tích tụ từ thời đại trước cũng đã đến bờ vực vỡ lẽ.
Cả thế giới đều đang chờ đợi người dân Mỹ đưa ra lựa chọn, cuộc bầu cử này từ đầu đến cuối đều chiếm giữ vị trí hàng đầu trên các bản tin nóng toàn cầu.
Tại thành phố Cambridge, bang Massachusetts, bên trong một học viện cao cấp nổi tiếng thế giới.
Ngồi ở một góc thư viện, Frank Dobin đang cau mày nhìn tờ «Nhật báo Phố Wall» trong tay.
Là một giáo sư của khoa Khoa học Xã hội tại Đại học Harvard, đồng thời là người dẫn đầu trong "phái lý luận kinh tế học pháp luật" đương đại, rất nhiều tác phẩm về kinh tế học xã hội của hắn đều nhận được sự tán dương rất cao trên phạm vi quốc tế. Hơn nữa, không giống với đa số các giáo sư xã hội học thuộc phái lý luận, hướng nghiên cứu của hắn gần với thực tế hơn là các lý thuyết suông, chú trọng vào giá trị ứng dụng của lý luận trong thực tiễn.
Cũng chính vì vậy, các khóa học của hắn không chỉ rất được sinh viên Harvard yêu thích, mà còn được các doanh nghiệp lớn nhỏ chào đón. Giáo án của hắn không chỉ được sinh viên ngành khoa học xã hội nghiên cứu nhiều lần, mà còn được nhiều bộ phận quản lý của các doanh nghiệp xem như sách tham khảo.
Nói chính xác hơn, thứ mà Frank Dobin đang chăm chú nhìn vào lúc này là một bản tin liên quan đến Tinh Hoàn Mậu Dịch.
Gần đây, toàn bộ truyền thông Mỹ đã bị tàu Khởi Nguyên chiếm sóng, bất kể là tạp chí khoa học nghiêm túc hay tuần san tài chính kinh tế tưởng chừng không liên quan, các bài viết gần đây ít nhiều đều có liên hệ với "tàu Khởi Nguyên", "Tinh Hoàn Mậu Dịch", và "Tân Quốc".
Sở dĩ hắn có hứng thú sâu sắc với bản tin này là vì gần đây hắn đang viết một tác phẩm mới, kết hợp các hình thái xã hội hiện nay để phân tích những vấn đề trong hai mệnh đề lớn là xã hội và kinh tế cùng mối liên hệ giữa chúng, đồng thời đưa ra những dự đoán nhất định về hình thái kinh tế, xã hội trong tương lai.
Mà Tân Quốc và Tinh Hoàn Mậu Dịch chính là một án lệ điển hình khá quan trọng trong tác phẩm mới sắp xuất bản này của hắn.
Ở Tinh Hoàn Mậu Dịch, hắn đã nhìn thấy hình thái phát triển cuối cùng của hai loại chủ nghĩa: chủ nghĩa tư bản đang chi phối thế giới phương Tây và chủ nghĩa tư bản nhà nước do Lenin khởi xướng. Đó là khi một doanh nghiệp phát triển dị dạng, trong điều kiện không bị luật chống độc quyền ràng buộc, cuối cùng sẽ thâu tóm một cách dã man tất cả các ngành nghề, lĩnh vực có thể tạo ra giá trị thặng dư, và cuối cùng "mua lại" cả chính phủ, biến nó thành một phần của doanh nghiệp...
Giới học thuật trên toàn thế giới đều rất thích làm những chuyện dự đoán như vậy.
Là một phần ngoài lề cho một tác phẩm lớn, những dự đoán thích hợp không chỉ có thể nâng tầm toàn bộ tác phẩm, mà còn có thể có tác dụng định hướng nhất định cho tương lai. Hơn nữa, dù có đoán sai cũng không sao, bởi vì những hạn chế về tư tưởng và tầm nhìn của "người đi trước" cũng là điều có thể thông cảm được đối với những người nghiên cứu lịch sử sau này.
Còn nếu đoán đúng, vậy thì thật phi thường.
Không chỉ tầm vóc của toàn bộ tác phẩm sẽ được nâng cao vô hạn, mà ngay cả bản thân tác giả cũng sẽ được người đời kinh ngạc như gặp được thiên nhân...
Đương nhiên, khi viết tác phẩm này, Frank Dobin cũng không nghĩ đến những chuyện xa xôi như vậy. Giờ phút này, hắn đang rất chăm chú suy nghĩ về vấn đề này, về những điều mà kinh tế học xã hội phương Tây có thể rút ra từ sự trỗi dậy của Tinh Hoàn Mậu Dịch, và về viễn cảnh tương lai của mô hình Tinh Hoàn Mậu Dịch.
“Vẫn đang nghiên cứu chủ đề đó à?”
Bưng ly cà phê, Christopher Grundy ngồi xuống đối diện hắn. Là một học giả cùng lĩnh vực, hướng nghiên cứu của hắn có nhiều điểm tương đồng với giáo sư Frank Dobin, hai người thường xuyên thảo luận về một số vấn đề. Đối với tác phẩm chưa được xuất bản này, giáo sư Grundy đã may mắn được xem bản thảo, và hắn khá tán thành với một phần các quan điểm trong đó.
Ngoại trừ một điểm, đó là phần liên quan đến Tân Quốc.
“Mô hình của Tân Quốc đáng để chúng ta học hỏi, nó không nhất định phù hợp với toàn bộ nước Mỹ, nhưng lại phù hợp với tương lai. Loại mô hình này từng xuất hiện ngắn ngủi ở các thuộc địa của Anh, Hà Lan vào thế kỷ 18, và cuối cùng bị lịch sử đào thải vì những nguyên nhân tự thân. Việc một chế độ tồn tại rất nhiều vấn đề như vậy lại có thể hồi sinh vào thế kỷ 21, nguyên nhân sâu xa của nó đáng để chúng ta suy ngẫm sâu sắc...”
Vừa nói, Frank Dobin vừa viết đoạn văn này vào cuốn sổ tay bên cạnh. Nhưng không biết vì sao, khi viết được một nửa, hắn lại dừng bút, lắc đầu rồi gạch bỏ dòng chữ này khỏi bản thảo.
“Sự trỗi dậy của Tân Quốc tồn tại rất nhiều sự trùng hợp, nếu như ngươi muốn thông qua việc nghiên cứu lịch sử phát triển của Tinh Hoàn Mậu Dịch để tổng kết về tính ưu việt và tai hại của một chế độ xã hội nào đó, kết quả cuối cùng nhất định sẽ khiến ngươi thất vọng,” giáo sư Grundy vừa nói vừa nhấp một ngụm cà phê trong ly, “bởi vì ưu thế của Tinh Hoàn Mậu Dịch vốn không đến từ chế độ của bọn họ, mà đến từ sự dẫn đầu của bọn họ trong lĩnh vực khoa học và kỹ thuật.”
“Vậy thì người bạn thân mến của ta, vì sao Tinh Hoàn Mậu Dịch lại có thể đạt được vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật chứ?” Dobin cười cười, thuận miệng hỏi.
“Có lẽ chỉ là vì may mắn.” Giáo sư Grundy nhún vai.
“May mắn ư?” Frank Dobin cười lắc đầu, khép cuốn sổ tay lại, “Ta định tự mình đi một chuyến đến Tân Quốc. Chỉ ngồi trong thư viện, có lẽ chúng ta sẽ không bao giờ nghĩ ra được vấn đề này.”
“Dù có đến đó cũng vậy thôi,” Christopher Grundy nói, “Năm ngoái ta đã theo đoàn giao lưu học thuật của Harvard đến Đại học Colorado, ta còn đặc biệt đến thăm hiệu trưởng của Đại học Colorado và đã thảo luận với ông ấy về vấn đề này.”
“Kết luận cuối cùng là gì?” Frank Dobin nhíu mày.
“Không có kết luận nào cả, chúng ta không tìm thấy bất kỳ một án lệ nào trong lịch sử có thể dùng để định nghĩa cho sự trỗi dậy của Tinh Hoàn Mậu Dịch.” Grundy lắc đầu nói.
“Bởi vì ngươi đã nhầm đối tượng thảo luận. Nếu là ta, ta sẽ trực tiếp đến gặp Giang Thần.”
Thấy người bạn của mình không hề có ý định thay đổi, giáo sư Grundy thở dài.
“Hiệu trưởng Đại học Colorado là Rafael Lai Phu, trước đây khi còn làm giao lưu học thuật ở MIT, ta và ông ấy nói chuyện khá hợp nhau. Ta sẽ giúp ngươi viết một lá thư giới thiệu, nếu ngươi muốn gặp Giang Thần, có thể tìm ông ấy giúp đỡ.”
“Đa tạ.” Frank Dobin cảm kích nói.
“Không cần khách khí.”
Ở bên kia Thái Bình Dương, Giang Thần sẽ không bao giờ ngờ được rằng, tàu Khởi Nguyên của Tương Lai Nhân Trọng Công đã mang đến chấn động lớn đến mức nào cho thế giới bên kia bờ đại dương. Sự chấn động này không chỉ giới hạn trong những câu chuyện phiếm của dân chúng ngoài phố, mà các chuyên ngành khoa học xã hội tại những học viện cao cấp lớn đều lần lượt lấy Tinh Hoàn Mậu Dịch làm án lệ điển hình để nghiên cứu, các doanh nghiệp hàng không vũ trụ tập trung ở Thung lũng Silicon, Boston, bang Florida cũng lần lượt xem Tương Lai Nhân Trọng Công và Tinh Hoàn Mậu Dịch là mục tiêu để theo đuổi...
Lúc này, trên đảo Coro vẫn còn là sáng sớm.
Ngồi bên bàn ăn, Giang Thần cũng đang xem bản tin được đăng trên tờ «Nhật báo Phố Wall» ngày hôm đó.