QUYỂN 3: LỜI MỞ ĐẦU
Bản Đài Loan được lấy từ Diễn đàn Động Mạn Chi Gia
Nguồn ảnh: Bất Tức Bất Chỉ
Đánh máy: Bất Lưu Danh
Hiệu đính: Bất Lưu Danh & Mèo Ba Khắc
“Các bạn nhỏ trước màn ảnh TV ơi~! Tuần vừa rồi của mọi người có vui không? Lại đến giờ “Độc Quyền Trẻ Em” của tuần này rồi! Chị là người dẫn chương trình Kyoko đây!”
“Chào mọi người~ Em là Daisuke, học sinh lớp bốn, sở thích là xem bóng chày.”
“Em là Arisa, học sinh lớp sáu, sở thích là nấu ăn và trang điểm.”
“Được rồi~ Vậy thì hôm nay cũng cố gắng lên nào~!”
“Chị ơi.”
“Hửm? Có chuyện gì vậy, Daisuke?”
““Chỉ số Nikkei” là gì ạ?”
“Ể ể ể? Sao thế, Daisuke? Bình thường em toàn nói mấy câu như “Đội Tigers hôm qua!” mà?”
“Hôm qua, bố em vừa uống bia vừa khóc, nói là “Bán khống thất bại rồi. Không ngờ ‘Chỉ số Nikkei’ lại tăng thế này”. Thế nên em mới thắc mắc “Chỉ số Nikkei là gì ạ~”.”
“Woa, đúng là một chủ đề nghiêm túc, chúc bố Daisuke may mắn. Ừm... cũng được, vậy hôm nay chúng ta sẽ nói về “Chỉ số Nikkei” và cổ phiếu... không, về công ty nhé? Được không, Arisa?”
“Vâng, được ạ.”
“Vậy thì bắt đầu từ... à này, Daisuke, em có biết “công ty” là gì không?”
“Ừm... là nơi làm game, anime rồi nhận tiền ạ!”
“Ừm, Daisuke là diễn viên nhí, nên chị đã hy vọng em sẽ đưa ra ví dụ như đài truyền hình hay công ty quản lý chứ~ Thôi được, nói chung, công ty là nơi làm một công việc nào đó rồi nhận tiền. Nhưng mà, khoan đã nhé? Nếu muốn làm việc, chắc chắn sẽ cần một vài thứ đúng không?”
“Cần đồ ạ?”
“Đúng vậy. Ví dụ như... ừm, game điện tử được làm ra như thế nào?”
“Ga-game ạ? Cái đó... ừm, dùng máy tính... cạch cạch?”
“Đúng rồi. Tuy không biết có “cạch cạch” hay không, nhưng để làm game điện tử thì cần máy tính. Người ta có cho không em một cái máy tính không?”
“Chắc là không ạ...”
“Đúng không? Vậy nên, nếu Daisuke định thành lập công ty, em sẽ cần tiền để mua máy tính đúng không? Số tiền phải bỏ ra ban đầu này được gọi là “vốn”.”
“Vốn ạ?”
“Là tiền vốn ban đầu đúng không, Kyoko?”
“Đúng vậy đó, Arisa. Tiền vốn của Daisuke... à, cứ giả sử em dùng tiền mừng tuổi tiết kiệm được để thành lập công ty đi. Em sẽ bỏ ra bao nhiêu? Một trăm yên? Một nghìn yên?”
“Ừm... khoảng một triệu yên chắc em vẫn lo được ạ?”
“... Hả? Khoan đã. Daisuke, tiền tiết kiệm của em có đến cả triệu à? Tài khoản của chị chỉ có bảy mươi nghìn thôi đấy?”
“Tiền mừng tuổi và lương của em đều để dành, nên chắc là có con số đó ạ?”
“... Thật không đấy. Này, Daisuke? Chị có chuyện muốn bàn bạc một chút, em có thể—”
“Kyoko!”
“Đ-đùa thôi mà! Dù thế nào chị cũng không đến mức định vay tiền một đứa trẻ lớp bốn đâu. Khụ. Ừm, Daisuke dùng một triệu yên tiền vốn này để thành lập công ty, gọi là Công ty Cổ phần Daisuke. Vì Daisuke bỏ ra một triệu yên, nên em nhận được “cổ phiếu” trị giá một triệu yên!”
“Cái tên thật chẳng có chút thẩm mỹ nào.”
“Kệ đi. Tóm lại! Công ty Daisuke dùng số tiền này mua máy tính, thuê người viết kịch bản, người làm nhạc, người vẽ tranh, vân vân. Em thấy một triệu yên có đủ không?”
“Ừm... chắc là không đủ ạ.”
“Đúng vậy. Nếu không đủ tiền thì phải làm sao? Daisuke có thể bỏ thêm tiền cho công ty, nhưng chắc em cũng không có nhiều tiền đến thế đúng không?”
“Trước đây em cũng có một ít, nhưng... bố nói “Daisuke, cho bố mượn chút tiền. Yên tâm, bố sẽ trả lại gấp đôi”, nên... em cũng không còn nhiều tiền nữa.”
“Lần thứ hai phải woa. Bố của Daisuke tệ quá đi!”
“Tuy không muốn phê bình phụ huynh nhà người ta... nhưng nói một cách lịch sự thì ông bố này thật hết chỗ nói.”
“Tóm lại, dù vậy công ty vẫn phải hoạt động. Khi đó, công ty Daisuke phải tìm người vay tiền. Sau khi bàn bạc với ngân hàng, một ngân hàng thấy công ty Daisuke rất có tiềm năng phát triển đã cho vay tiền!”
“Tuyệt quá!”
“Cái này gọi là “vay vốn”. Nhân tiện, việc Daisuke bỏ tiền ra lúc đầu gọi là “góp vốn”. Công ty Daisuke sau khi vay được tiền từ ngân hàng đã nhanh chóng phát triển, các game làm ra liên tục bán chạy, thế là doanh thu hàng năm vượt qua hai nghìn nghìn tỷ yên!”
“Nghe như một con số ngớ ngẩn.”
“Cứ cho là vậy đi. Cứ thế, công ty Daisuke phát triển, cuối cùng đã niêm yết cổ phiếu!”
“Niêm yết cổ phiếu? Là gì vậy ạ?”
“Trước đây, người “góp vốn” cho công ty Daisuke chỉ có một mình Daisuke, đúng không? Đương nhiên, người sở hữu cổ phiếu, tức “cổ đông”, cũng chỉ có một mình Daisuke, phải không?”
“Vâng.”
“Sau khi niêm yết cổ phiếu, công ty có thể nhận tiền từ những người khác ngoài Daisuke! Ngân hàng... ừm, tuy họ có nhiều tiền, nhưng họ cũng không chỉ cho mỗi công ty Daisuke vay, biết đâu có lúc họ lại nói “sau này không cho vay nữa”, đúng không?”
“A a... cũng có thể như vậy ạ. Thế thì... phiền phức thật đấy~”
“Đúng không? Vì vậy phải hô to lên “Mọi người ơi, hãy mua ‘cổ phiếu’ của công ty tôi!” để huy động vốn rộng rãi. Như vậy, công ty Daisuke có thể huy động được nhiều tiền hơn, có thể yên tâm làm game mà không lo thiếu tiền.”
“Ra vậy! “Niêm yết cổ phiếu” thật tuyệt vời!”
“Nhưng mà, đây cũng không hoàn toàn là chuyện tốt đâu nhé? Một khi đã niêm yết cổ phiếu và kêu gọi mọi người “Mua đi nào~”, đương nhiên công ty đó phải nỗ lực hết mình để lợi nhuận không ngừng tăng trưởng!”
“Vậy sao ạ?”
“Daisuke, nếu trò chơi em phải vất vả dùng tiền mừng tuổi để mua mà lại không hay, em sẽ nghĩ gì?”
“Sẽ thấy lỗ to! Ừm, cụ thể như game RPG mới ra gần đây—”
“Được rồi, dừng. Đừng tùy tiện gây thù chuốc oán, biết đâu người ta là nhà tài trợ đấy. Tóm lại, cổ phiếu cũng vậy. Mất công mua cổ phiếu mà không kiếm được tiền, sẽ khiến người ta cảm thấy “Lỗ rồi!”, “Không bao giờ mua nữa!”, đúng không?”
“A a... ra là vậy.”
“Vì vậy, niêm yết cổ phiếu đi kèm với trách nhiệm rất lớn. Nhưng đồng thời, niêm yết cổ phiếu cũng có nghĩa là tuyên bố với mọi người rằng “Tôi sẽ nỗ lực kiếm tiền!”. Cho nên, công ty đã niêm yết cổ phiếu sẽ có uy tín tăng vọt, khiến nhiều người sẵn lòng mua cổ phiếu... sẵn lòng bỏ “tiền” ra.”
“Niêm yết cổ phiếu thật tuyệt vời!”
“Chuyện quan trọng phải nói hai lần đúng không, chị hiểu mà. Thôi được, vậy chúng ta quay lại chủ đề ban đầu, rất nhiều cổ phiếu được giao dịch trên một trong những “thị trường” công khai cổ phiếu – “Sở Giao dịch Chứng khoán Tokyo – Khu vực 1”, còn “Chỉ số Nikkei” mà bố Daisuke nói đến, chính là chỉ số của những cổ phiếu này... ừm, là một con số tham khảo thôi. Chị bỏ qua phần giải thích chi tiết, em cứ hiểu là chỉ số Nikkei này tăng thì kinh tế tốt, giảm thì kinh tế xấu. Tuy cũng có ngoại lệ.”
“Vâng, em hiểu rồi ạ!”
“Em hiểu được, chị vui~ quá. Arisa có hiểu không?”
“Daisuke còn hiểu được, lẽ nào em lại không hiểu? Đừng gộp em chung với tên ngốc bóng chày như Daisuke chứ.”
“Ừm, Arisa vẫn như mọi khi, cứ đụng đến Daisuke là lại trở nên siêu S. Vậy nhân tiện hỏi luôn! Nếu Arisa định kinh doanh, em sẽ thấy công ty như thế nào thì tốt? Mỹ phẩm? Hay quần áo? A, chẳng lẽ là những thứ dễ thương như tiệm bánh ngọt hay cửa hàng hoa—”
“Quỹ đầu tư ạ.”
“—nghề nghiệp... hả?”
“Mấy chuyện phiền phức như tự mình khởi nghiệp từ con số không, em không làm đâu. Nếu khởi nghiệp, em sẽ thành lập quỹ đầu tư. Không phải quỹ tư nhân đâu nhé? Em sẽ thành lập quỹ phòng hộ, chuyên đi thâu tóm công ty của người ta.”
“Th-thâu tóm... A-Arisa? Em-em đang nói gì...”
“Arisa Arisa, thâu tóm là gì vậy ạ?”
“Nói đơn giản, là chị sẽ cướp công ty của Daisuke!”
“Ra vậy, cướp công ty của em— Hả! Cướp á? Đó là công ty em đã vất vả lắm mới thành lập mà! Cướp công ty của người ta là quá đáng lắm đó, Arisa!”
“Niêm yết cổ phiếu để huy động vốn rộng rãi, cũng có nghĩa là dù bị ai thâu tóm cũng không được có ý kiến. Nếu không muốn bị thâu tóm, thì đừng niêm yết cổ phiếu là được rồi.”
“Nh-nhưng mà!”
“Vừa muốn có tiền, lại vừa không muốn giao công ty... em không thấy như vậy là ích kỷ sao, Daisuke?”
“Ư... ư ư ư... đ-đúng là vậy... hức... công ty của em...”
“A a Daisuke, đừng khóc mà! Arisa! Em như vậy là quá—”
“Nh-nhưng mà, v-vì em hoàn toàn không biết gì về game điện tử, vậy thì thế này đi, e-em thuê Daisuke cũng được? Đ-đây không phải là vì lý do “muốn ở cùng cậu” đâu nhé! Đừng có hiểu lầm!”
“—Cái gì chứ, thật ngớ ngẩn. Rồi rồi, tsundere vất vả rồi.”
“C-chị nói gì vậy, Kyoko! E-em không có!”
“Ồ~ Vừa đúng lúc! Vậy thì các bạn nhỏ, hẹn gặp lại vào tuần sau~”
“Khoan đã, Ky-Kyoko! Đ-đã nói là không phải mà!”
Trích từ chương trình “Độc Quyền Trẻ Em” phát sóng lúc bảy giờ rưỡi tối thứ Bảy trên kênh Siêu Tuần.