Đêm khuya ngày thứ chín sinh tồn trong rừng mưa Bản Nạp.
Trong nơi trú ẩn, tiếng ngáy nhẹ nhàng vang lên.
Trên gò đất không xa, một bóng đen khổng lồ từ từ thò ra khỏi bụi rậm, nhìn chằm chằm vào nơi trú ẩn, vài phút sau, một tiếng đào đất sột soạt vang lên.
Tiếng ngáy dừng lại.
Tất Phương mở mắt, ngơ ngác nhìn lên mái lán, ngồi dậy gãi gãi tóc, nhặt một cành củi khô vót thành hình vảy cá nhúng chút dầu, sau khi thắp sáng liền đi ra ngoài tường bao.
Dưới ánh lửa, tiếng đào đất đột ngột dừng lại.
Sau vài phút nhìn nhau ngơ ngác, Tất Phương mơ màng lắp cửa tre lại, ném bó đuốc vào đống lửa.
Tiếp tục đi ngủ.
......
Sáng sớm ngày thứ mười.
Ánh nắng từ ngoài cửa chiếu vào.
Tất Phương ngáp một cái, nhai sả trộn với than gỗ, cắn cành cây đánh răng một hồi, lại dùng nước sạch rửa mặt, coi như là vệ sinh cá nhân xong xuôi.
Xử lý xong vệ sinh cá nhân, lấp thêm tro than và đất, Tất Phương mở livestream.
“Chào buổi sáng anh em.”
【Phương lão bản chào buổi sáng!】
【Sao không có chị em nào thế, huhu】
【Tức run người, phụ nữ chúng tôi bao giờ mới có thể đứng lên đây】
【Thủy cự đà có tập kích đêm không?】
【Thấy Lão Phương có vẻ ngủ khá ngon? Thủy cự đà đi rồi à?】
“Nó chưa đi.” Tất Phương ra hiệu cho drone đi theo sau mình, đi đến vị trí đối diện với cửa lớn.
Nơi đó vốn là một gò đất nhỏ đầy bụi rậm, phía trước có suối sông lớn, phía sau có gò đất bụi rậm, nơi trú ẩn cũng có thể coi là tựa sơn hướng thủy.
Nhưng bây giờ, gò đất nhỏ đã trở nên hoàn toàn khác biệt, một cái hang đen ngòm xuất hiện dưới chân gò đất, đất đào ra được đắp thành một vòng trước hang, trông như một chiến hào.
“Bây giờ nó đang ở bên trong.”
Đây là...
Chu Vĩ Sinh đứng thẳng người dậy, có chút kinh ngạc nhìn cảnh tượng này.
Vì sự xuất hiện của Thủy cự đà, Chu Vĩ Sinh đã dậy từ sớm để xem livestream, chính là muốn tìm hiểu sâu hơn xem con Thủy cự đà trong khu bảo tồn của mình đang ở trạng thái nào.
Bình thường đội ngũ nghiên cứu theo dõi đều mang theo túi lớn túi nhỏ, ít nhất là một đội lớn bảy tám người, dựng lều đóng trại, đủ loại thiết bị, động vật nhìn thấy đều sợ chạy mất, rất hiếm khi có kiểu thâm nhập bí mật thế này, cơ hội thật hiếm có.
Bây giờ xem ra, là định cư ở đây rồi?
Cự đà thích đẻ trứng trong hốc cây, hang động, đúng là phong cách quen thuộc.
Tất Phương rất cạn lời nói: “Đêm qua tôi bị đánh thức một lần, cầm đuốc ra xem, kết quả thấy nó đang đào hang ở đây, sáng nay xem lại thì hang đã đào xong rồi, cả nhà già trẻ đều ở bên trong, còn không biết đã ăn mất cá trong ao của tôi từ lúc nào.”
Tất Phương đi vòng vài bước, đến trước tường bao.
Bụi rậm trước cửa nơi trú ẩn sớm đã được anh dọn sạch, để lại một khoảng trống, trên đất có tổng cộng ba cái hố lớn, sâu nửa người, mỗi cái có công dụng khác nhau.
Một hố nước nuôi cá, một hố để vi khuẩn sắt, cái cuối cùng chứa đất sét.
Khu vực đánh cá có thu hoạch là phải mang đi ngay, nếu không lượng lớn cá chen chúc nhau sẽ ảnh hưởng đến thu hoạch sau này.
Trong ao cá vốn có sáu con cá, hôm qua Tất Phương ăn hai con, vậy thì đáng lẽ còn lại bốn con.
Kết quả sáng nay xem lại chỉ còn lại hai con, hai con còn lại đã vào bụng ai, Tất Phương không hề nghi ngờ thủ phạm chính là con Thủy cự đà cách đó không xa.
Dường như cảm nhận được một luồng oán niệm nào đó.
Thủy cự đà chui ra khỏi hang, đứng im bất động nhìn chằm chằm Tất Phương, thò chiếc lưỡi dài ra.
“Cái đồ nhà ngươi.”
Tất Phương hiếm khi buông lời mắng mỏ, đá bay một cục đất nhỏ đập trúng gò đất, làm bắn lên một đám bụi xám.
【Oán niệm sâu sắc thật】
【Vãi, nam nữ chính của chúng ta cứ thế sống chung với nhau à?】
【Thủy cự đà: Tuyệt quá, nhà ăn gần ngay cửa nhà luôn, mỗi ngày đều có cá tươi biến ra nè!】
【Đúng vậy, chính là tôi làm đấy, anh làm gì được tôi? Đến đây mà đánh tôi nè (lấy móng vuốt đập mạnh vào chứng nhận động vật bảo tồn cấp một quốc gia)】
【Cạn lời luôn】
【Cấp một quốc gia mà hống hách thế sao? Bao giờ mới cấp cho tôi một tờ, tôi cũng là loại phế vật cấp một chỉ biết ăn không ngồi rồi đây, huhu】
Tất Phương lắc đầu, thôi kệ nó đi, hôm nay có một công trình lớn đang đợi mình thực hiện.
Có lẽ do hôm nay nắng quá đẹp, rừng mưa Bản Nạp vào sáng sớm thậm chí còn xuất hiện sương mù.
Nhìn làn sương mù giữa rừng, Tất Phương bỗng nhớ đến "chướng khí" mà mình từng nhắc đến trước đây, một tia chớp xẹt qua não bộ.
“Cuối cùng tôi cũng hiểu tại sao nhiều người lại coi chướng khí là một loại sương độc, và người xưa lại quy kết nguyên nhân gây bệnh cho 'chướng khí' — một từ mang hàm ý chất khí rõ rệt như vậy rồi!”
【Tại sao thế?】
Không ít người gãi đầu, phối hợp đặt câu hỏi.
“Cái gọi là nước chảy không thối, nước chảy một mặt cuốn oxy vào trong nước, mặt khác lật lớp nước hàm lượng oxy thấp bên dưới lên để hấp thụ oxy, nên chất hữu cơ phân hủy nhanh, không dễ xuất hiện tình trạng vi sinh vật tích tụ.”
“Và nước chảy sẽ cuốn trôi trứng côn trùng, muỗi khó lòng sinh sôi. Vì vậy, sông ngòi lớn tuy nhiều nước, mang lại không khí ẩm ướt, nhưng chưa chắc đã trực tiếp gây bệnh.”
“Người xưa nói chướng khí, thường không nói đến khu vực nông nghiệp ở thung lũng thoáng đãng, mà nói vùng núi xung quanh có chướng khí, có thể thấy chướng khí không thể đơn giản nói là không khí nóng ẩm.”
Tất Phương thêm chút nước vào hố đất sét, tiếp tục khuấy đều.
Sự bay hơi sau một đêm khiến hố đất sét có chút đông đặc lại.
“Nước đọng không chảy là nơi dễ sinh sôi mầm bệnh nhất, điều này đòi hỏi phải tồn tại nhiều vùng trũng thấp hơn xung quanh để giữ nước mưa, và những vùng trũng như vậy rất phổ biến ở đa số mọi nơi.”
“Ngay cả khi bề mặt đất là mặt nghiêng, cây đổ, đá rơi cũng thường tạo ra những vùng trũng nhỏ, năm ngoái tôi đi Đại Hưng An Lĩnh, vẫn thấy nhiều vùng trũng hố nước tương tự giữa rừng, hay nói cách khác là đầm lầy nhỏ, tất nhiên đều đã đóng băng.”
Điều Tất Phương nói là lần đi Mạc Hà đó, dưới cái lạnh thấu xương, trên đất đều là những "vùng trũng băng", kết hợp với những gì mắt thấy tai nghe lần này, anh mới hoàn toàn hiểu được tại sao "chướng khí" lại là "chướng khí", chứ không phải là "chướng thủy" hay "chướng thổ".
“Chỉ là phương Bắc ít mưa, ngày nắng vùng trũng sẽ khô cạn, mùa đông sẽ đóng băng, còn phương Nam thường xuyên mưa nhiều, nhiệt độ cao, vùng trũng vì thế biến thành 'canh vi khuẩn' giàu chất hữu cơ và 'nhà trẻ' của muỗi.”
“Những thứ này trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với con người — loài động vật có vú vốn đã không còn lông trên cơ thể. Đặc biệt đáng sợ đối với những người phương Bắc không thích nghi với hệ vi khuẩn phương Nam, mang lại tổn thương vượt xa mức 'không hợp nước cái'.”
“Bình thường những vùng trũng này bốc hơi nước, ngưng tụ lại thành những giọt nước nhỏ trên ngọn cây, hình thành các khối sương mù. Những khối sương mù này vì thế trở thành dấu hiệu của sự sinh sôi muỗi và mầm bệnh, được coi là 'chướng'. Cộng thêm nhiều đàn muỗi lớn nhìn từ xa trông như mây mù, người xưa vì thế cho rằng không khí ở phương Nam có vấn đề.”
Nơi khói sương chướng khí ngày xưa, nhắc đến chướng khí là sợ mất mật.
Tất Phương đơn thuần từ góc độ yếu tố địa lý, lần đầu tiên hiểu được cái gọi là "chướng khí" rốt cuộc là thứ gì.
Sương mù thường xuyên xuất hiện giữa núi rừng.
Trước đây anh chỉ biết đây là cách gọi sai của người xưa đối với bệnh do vi khuẩn và ký sinh trùng, nhưng không biết tại sao lại nảy sinh sự hiểu lầm như vậy, chỉ nghĩ là do mọi người không hiểu, nên quy kết cho thần thánh ma quỷ.
Lúc này nhìn thấy sương mù giữa rừng, lại nhớ đến những gì mắt thấy tai nghe ở Mạc Hà mới bừng tỉnh đại ngộ.
“Vẫn phải đọc vạn cuốn sách, đi vạn dặm đường mà.”
Tất Phương lau những giọt nước ngưng tụ và mồ hôi hỗn hợp trên đầu, múc đất sét đã trộn xong ra, xúc vào trong cái mẹt đan bằng dây leo.
“Ba cái hố vẫn chưa đủ, chúng ta còn phải đào thêm một cái nữa, dùng để xây lò lửa.”
“Nhiệt độ là chìa khóa của luyện sắt, lò lửa ở dưới lòng đất có thể tích tụ nhiệt lượng hiệu quả hơn, và chúng ta đào hố càng sâu thì tương ứng, lò cũng sẽ càng cao.”
Chiều dài là một thể thống nhất, dưới đất càng sâu thì cũng biến tướng làm tăng chiều dài tổng thể của lò.
Lửa lò sẽ càng mãnh liệt hơn.
“Tận dụng hiệu ứng ống khói, lò càng cao, luồng khí càng nhanh, tốc độ dòng chảy nhanh thì áp suất nhỏ, tạo ra sự chênh lệch áp suất với bên dưới, lửa sẽ mạnh lên, vậy thì hiệu suất cháy của chúng ta cũng sẽ tăng cao.”
【666, mười ngày rồi, cuối cùng cũng đến phần kiến thức khô khan rồi!】
【Còn lại mười một ngày, Lão Phương có kịp không?】
【Đại ca, mau về xin lỗi chị dâu đi】
【Ngồi đợi lò phản ứng, bao giờ thì nặn một cái lò phản ứng hạt nhân?】
【Lò phản ứng hạt nhân à? Sắp rồi sắp rồi, đừng giục】
【Cả một đoạn dài thế này, tôi chẳng hiểu câu nào cả, khóc thành dòng sông luôn.】
“Hả, không hiểu được sao?” Tất Phương gãi gãi lông mày, bùn đen trên tay làm mặt anh lấm lem như mèo hoa, nhưng anh cũng chẳng bận tâm.
“Nói đơn giản chút nhé, sự lưu động của không khí nóng lạnh mọi người đều biết chứ? Cái này cũng thuộc kiến thức cấp hai, nóng nở lạnh co, nên trong điều kiện bình thường, cùng một thể tích không khí lạnh sẽ nặng hơn, nó sẽ đi xuống, còn không khí nóng sẽ nhẹ hơn, nên sẽ đi lên, hình thành sự đối lưu không khí.”
Khán giả gật đầu, cái này vẫn dễ hiểu.
“Dưới đáy lò của chúng ta đang cháy, không khí sẽ nóng lên và nở ra, sau đó đi lên, không khí lạnh bên trên sẽ chìm xuống, tốc độ lưu động tương đối phụ thuộc vào sự chênh lệch nhiệt độ, chỉ cần ống khói đủ cao, không khí ở đầu trên của chúng ta càng gần với nhiệt độ tự nhiên, tức là càng lạnh, chênh lệch nhiệt độ càng lớn, tốc độ lưu động càng nhanh, cái này có thể hiểu không?”
Khán giả tiếp tục gật đầu.
“Một khi không khí hình thành sự lưu động, và tốc độ đủ nhanh, chúng ta sẽ có đủ oxy để trợ cháy, nâng cao hiệu suất cháy và nhiệt độ, tương đương với một cái máy thổi khí tự nhiên.”
Tận dụng nguyên lý không khí nóng bốc lên, khí thải nóng được thải ra từ cửa gió phía trên, không khí lạnh tươi mới từ bên ngoài được cuốn vào từ lối vào, tăng thêm oxy cần thiết cho nhiên liệu cháy, khiến nhiên liệu cháy hoàn toàn hơn, tăng cường hỏa lực.
Đây chính là nguyên lý của lò cao.
Luyện sắt bằng lò cao, nghe thì lợi hại, thực ra chính là nghĩa đen, sắt được luyện ra bằng lò cao.
Từ xưa đến nay, yếu tố chính hạn chế vật liệu chính là nhiệt độ cháy và cái lò chịu được nhiệt độ cao.
Khán giả bừng tỉnh đại ngộ.
【Vãi, hiểu rồi!】
【Vãi, khoa học thế sao? Tôi cứ tưởng Phương lão bản đến từ thế giới huyền học cơ, gâu đầu】
【Bạn tưởng tôi là khoa học, thực ra tôi là huyền học đấy!】
【Luôn có người khoác tấm áo khoa học để trình diễn ma pháp cho chúng ta xem.】
“Các tòa nhà cao tầng cũng vậy, không khí nóng do hỏa hoạn ở tầng thấp tạo ra sẽ lưu động lên trên qua các lối đi, khiến khí nóng liên tục tích tụ ở đỉnh, kết quả khiến hỏa thế thông qua đối lưu không khí, tạo ra một bãi hỏa hoạn khác ở tầng trên cùng của tòa nhà.”
“Vì vậy thoát hiểm hỏa hoạn tuyệt đối đừng chạy lên trên, nhất định phải đi xuống dưới.”
Tất Phương đào một cái hố có thể chứa được nửa người mình, bắt đầu tận dụng đất sét để xây dựng một cái lò lửa.
【Luyện sắt bằng vi khuẩn sắt thực sự đáng tin không? Cảm giác như Magneto hút nguyên tố sắt từ trong cơ thể người vậy】
【Tôi cũng thấy hơi huyền ảo, nhưng nếu bảo không được, tôi cá năm xu là Phương lão bản sẽ vả mặt tôi. (mặt cười)】
“Hoàn toàn không có vấn đề gì, bất kể là từ lý thuyết hay thực tế, đều có thể thành công.”
Tất Phương đắp một khối đất sét lớn xuống đất, trải ra trong hố đất, xung quanh cũng trát một lớp.
“Vi khuẩn sắt đúng như tên gọi, có thể oxy hóa sắt hóa trị hai thành sắt hóa trị ba và lấy năng lượng từ đó, trong nước nó có thể oxy hóa các hợp chất sắt á, và khiến nó tạo thành kết tủa sắt hydroxit hóa trị ba.”
“Chất kết tủa tích tụ xung quanh vi khuẩn, tạo ra lượng lớn bùn dính màu nâu, dẫn đến sự ăn mòn điểm và hình thành các nốt rỉ sét trên thiết bị và đường ống, nhiều khi, rỉ sắt màu nâu chúng ta thấy trong đường ống chính là thứ này.”
“Cũng chính vì thế, nó có thể oxy hóa sắt hydroxit á, sắt cacbonat á hòa tan trong nước thành sắt hydroxit lắng đọng xuống, đóng vai trò cô đặc và tích lũy nguyên tố sắt trong môi trường, không ít nhà khoa học còn cho rằng nó có thể là bên tham gia hình thành quặng limonit tự nhiên.”
“Sắt hydroxit cuối cùng có thể được dùng để luyện sắt!”