Những cục đất bị hất ra, rơi xuống đất, lớp đất khô ráo rũ xuống vô số hạt mịn, tản mác trong không khí, bốc lên một lớp sương vàng mỏng.
Rất nhanh, một cái hố lớn đã được đào ra, lúc này mọi người mới thấy dưới cái rễ nhỏ mờ nhạt ban đầu, thực ra là một khối thân rễ cực kỳ khổng lồ, dẹt và hình bầu dục, trông giống như một quả bóng đá trên băng (curling) cỡ siêu lớn.
Lớp đất cứng bề mặt đã được đào xong, lớp đất bên dưới trở nên tơi xốp, Tất Phương thấy vậy liền cắm dao găm xuống đất, trực tiếp dùng tay đào, cuối cùng nhấc bổng cả khối thân rễ lên khỏi mặt đất.
Harley phía sau thấy vậy liền đứng dậy tiến lên, cúi đầu ngửi ngửi, không ngửi thấy mùi vị mình muốn, kêu vài tiếng rồi lại nằm vật xuống đất, nghiêng đầu xem Tất Phương định làm trò gì.
“Thứ này khá nặng, hơi tốn sức đấy.”
Tất Phương bê khối thân rễ lớn ra, đặt trên đất, phủi bụi trên tay, sau đó rút dao găm, đục vào thân rễ, thép cứng va chạm với gỗ, phát ra tiếng "bộp bộp" trầm đục.
Trong tiếng động trầm đục đó, Tất Phương ngước mắt nhìn drone, nói.
“Tôi không biết mọi người đã từng nghe nói đến địa danh Namibia chưa.”
【 Tôi từng xem "Huyền thoại Namibia", ấn tượng rất sâu sắc với con gấu Bắc Cực trong đó (ăn dưa). 】
【 Là "Chiếc la bàn vàng" (The Golden Compass) phải không? 】
【 Có khả năng nào bộ phim đó tên là "Huyền thoại Narnia" không? 】
【 Nhớ nhầm là chuyện bình thường mà, trí nhớ con người có phải thứ gì đáng tin đâu (lý lẽ không vững nhưng vẫn mạnh miệng). 】
“Dù sao trong ấn tượng của tôi, mức độ nổi tiếng của Namibia chắc cũng ngang ngửa với Kenya, thuộc nhóm T1, nổi tiếng như Ai Cập vậy.”
“Trước đây khi tôi đi từ điểm Nemo đến Nam Mỹ, sau đó đi máy bay đến sa mạc Sahara, tôi đã từng từ cửa sổ máy bay nhìn xuống Namibia, đó cũng là một nơi đẹp đến kinh ngạc.”
“Sa mạc ở đó không phải màu vàng, mà là màu đỏ rực.”
Vẻ đẹp của Namibia có thể dùng từ "kinh diễm" để mô tả.
Sa mạc Namib, một trong những sa mạc cổ xưa và đẹp nhất thế giới.
Do trong cát chứa nhiều sắt, sau khi bị oxy hóa, bề mặt sa mạc biến thành màu đỏ.
Màu "đỏ oxy hóa" thay đổi theo góc độ ánh sáng mặt trời, trong một ngày màu sắc biến hóa cực nhiều.
Kỳ diệu nhất là lúc sáng sớm hoặc hoàng hôn, mặt trời chiếu chếch, mặt đón nắng đỏ tươi như nhỏ máu, mặt khuất nắng sâu thẳm như mực.
Hai loại màu sắc tương phản rõ rệt mang lại sức chấn động cực lớn, làm rung động tâm can, mỗi đường cong, mỗi mảnh bóng râm đều lấp lánh ánh sáng mê hoặc lòng người.
Lúc Tất Phương bay qua đúng vào lúc hoàng hôn, ngồi bên cửa sổ, nhìn xuống những sống lưng cồn cát hẹp cắt ra những mảng sáng tối, hai bên một nửa đỏ một nửa đen, đỏ kiêu sa, đen tĩnh lặng.
Sa mạc đỏ được điêu khắc bởi tám mươi triệu năm thời gian, dưới ánh mặt trời tỏa ra màu sắc mê hoặc và những đường nét mềm mại.
Tất Phương luôn tiếc nuối vì trong lộ trình xuyên qua Sahara của mình không có Namibia, tất nhiên, trọng điểm anh sắp nói bây giờ cũng không phải cái này.
“Ở vùng Mariental của Namibia, có một bộ lạc nguyên thủy sinh sống tên là người Bushmen, họ đã sống trên mảnh đất đó gần hai vạn năm.”
Hai vạn năm!
Khán giả nghe thấy con số này đều ngẩn người.
【 Có nhầm không đấy, hai vạn năm? 】
【 Phương Thần có lỡ lời không, chắc chắn không phải hai nghìn năm chứ? 】
“Chuyện như thế này sao tôi có thể lỡ lời được, chính vì vậy, người Bushmen được coi là những cư dân bản địa cổ xưa nhất.”
“Người Bushmen còn gọi là người San. Những thực dân Anh đã đặt tên cho họ là Bushman, 'Bushmen' là phiên âm Hán Việt của chúng ta, ý nghĩa ban đầu là người sống trong bụi rậm, mô tả trạng thái sinh hoạt của người Bushmen, bây giờ cũng trở thành một tên gọi chung để gọi họ.”
“Là một nhóm người đặc biệt, họ là dân tộc nguyên thủy nhất châu Phi. Đa số sống ở Namibia, một phần nhỏ ở Botswana và Zimbabwe.”
“Cho đến hơn 20 năm trước, người Bushmen vẫn ở thời kỳ tiền sử, gần như không ai biết đến.”
“Biết đến người Bushmen sớm nhất phải kể từ một bài báo đăng trên tạp chí Mỹ, khoảng những năm 90 của thế kỷ trước, một nữ học giả trẻ tuổi đã đến bộ lạc nơi người Bushmen sinh sống ở Botswana và ở lại đó suốt ba tháng.”
“Trong một bài luận văn học thuật, cô ấy đã chỉ ra rằng điều kiện sinh tồn của người Bushmen rất khắc nghiệt, có nguy cơ diệt vong, kêu gọi giới chính trị Mỹ thúc giục chính phủ Botswana trả lại những khu rừng rậm mà họ đang chiếm giữ cho người Bushmen.”
【 Tôi đoán là lão Mỹ đã từ chối (đầu chó). 】
【 Dưới đất không có dầu mỏ, sao có thể đến quản xem các người sống chết ra sao. 】
Thấy bình luận, Tất Phương lắc đầu: “Không, lão Mỹ thực sự đã can thiệp, lúc đó lão Mỹ trực tiếp viết một bản thông điệp dài dằng dặc.”
“Tiếp đó Botswana nghe thấy lão Mỹ lên tiếng, lập tức đưa ra kế hoạch trả lại rừng rậm cho người Bushmen.”
“Nhưng ngay sau khi người Bushmen hân hoan dời về lãnh thổ cũ không lâu, các nhà địa chất tuyên bố rằng, trong khu rừng rậm mà họ vừa dời đi đã phát hiện ra mỏ kim cương chấn động thế giới.”
【 ! ! 】
【 Hóa ra không phải dầu mỏ, mà là kim cương! 】
【 Mẹ ơi, chiêu này thâm quá. 】
“Trong chuyện này có khuất tất gì không, tôi nói không rõ, nhưng một trong những chủ đề mà những người du hành ở lục địa châu Phi quan tâm nhất chính là người Bushmen.”
Dưới sự cắt gọt của dao găm, một lượng lớn vụn gỗ rơi xuống từ thân rễ, lộ ra tổ chức thân rễ màu trắng, đồng thời mọi người cũng thấy dịch nước màu trắng sữa ứa ra, rõ ràng là nước rất dồi dào.
“Họ sống ở những vùng sa mạc cằn cỗi và hoang vu nhất, với tư cách là những bá chủ sớm nhất của mảnh đất này, giống như thời kỳ đồ đá cũ, họ sống dựa vào săn bắn và hái lượm rễ, thân cây và quả dại, không có nơi ở cố định, thường di cư theo những địa điểm có thể săn được mồi.”
“Để có được nguồn nước và thức ăn cần thiết cho sự sinh tồn, người Bushmen thường sống tập trung theo bộ tộc vào mùa hè, còn đến mùa đông, khi nước và thức ăn không đủ đáp ứng nhu cầu, họ bắt đầu di cư theo đơn vị gia đình theo các hướng khác nhau để tìm kiếm thức ăn và nguồn nước. Nhưng cũng có một số người Bushmen buộc phải tập trung quanh nguồn nước duy nhất trong mùa khô hạn nhất của mùa đông.”
“Đã sống bằng nghề du mục săn bắn, về mặt săn bắn, tự nhiên họ có những bản lĩnh mà các dân tộc khác không có, tương tự như vậy, về mặt sinh tồn, cũng có rất nhiều kỹ năng độc đáo.”
“Giống như người Sherpa và người Bajau, bản thân người Bushmen rất chịu khát, đã chịu khát đến mức hơi dị thường, và họ thuộc lòng loại cây nào có thể ăn, có thể bổ sung nước.”
“Giống như cái thân rễ tôi đang đào đây, thực ra là lấy từ kỹ năng sinh tồn của họ, nếu không thì bất kỳ ai cũng không thể biết được từ một cái rễ nhỏ nhô lên mặt đất rằng bên dưới có một loại cây có thể bổ sung nước.”
“Người Bushmen sẽ cắt thân rễ thành vụn, sau đó ép lấy nước uống.”
“Việc bạn cần làm là dùng đá hoặc dao găm cạo lấy vỏ bào, sau đó bốc một nắm bóp mạnh, hướng ngón tay cái vào miệng và đợi.”
【 Bách khoa toàn thư di động, thật đáng sợ! 】
【 Tôi thường nghi ngờ dung lượng não của một người rốt cuộc có giới hạn hay không. 】
【 Sự uyên bác này thực sự khiến người ta mê mẩn. 】
【 Luôn cảm thấy những chàng trai hiểu biết nhiều đặc biệt có sức hút (gào thét). 】
Tất Phương lau tay, nắm lấy lượng lớn vụn gỗ vừa cắt gọt trong tay, ngửa đầu bóp xuống, một dòng nước nhỏ xuôi theo ngón tay cái chảy xuống, rơi đúng vào miệng.
Mát lạnh sảng khoái, mang lại một cảm giác thấm thía tận tâm can.
“Ngon hơn nước sông ngầm lúc nãy khá nhiều, mang theo một mùi thơm thanh khiết đặc biệt.”
“Thực ra loại thực vật giàu nước này không chỉ con người biết, mà một số loài động vật cũng biết, nên sau khi đào ra, người Bushmen sẽ tìm cây keo (Acacia) gần đó, sau đó kéo cành của nó xuống, đậy lên gần thân rễ, rồi chôn thân rễ lại, đợi một thời gian sau khi nó mọc lại thì tái sử dụng.”
Tất Phương nhìn quanh quất, cũng thành công tìm thấy một cây keo.
Dùng dao găm cắt cành cây, kéo đến chỗ thân rễ, cẩn thận chôn lên phía trên thân rễ.
“Cây keo rất phổ biến ở châu Phi, nó thực ra là thực vật họ Đậu, ở nước ta cũng có một số họ hàng của nó, ví dụ như cây hợp hoan thường thấy trong công viên, chúng ta có thể thường xuyên thấy nó trong vườn bách thảo, cây ven đường.”
“Ngoài ra cây xấu hổ và cây hòe núi mọc hoang trên núi cũng đều là thành viên cùng một gia đình với cây keo.”
“Ở miền Nam nước ta, còn có một loại cây keo dạng bụi, người dân địa phương còn lấy lá non của nó làm rau rừng để ăn, còn nhớ món rau thối tôi từng ăn ở rừng mưa Bản Nạp không? Cái đó chính là thuộc họ Keo đấy.”
“Tất nhiên, chúng ở châu Phi thì hoàn toàn khác.”
“Để sinh tồn trong môi trường khắc nghiệt tại địa phương, với tư cách là thức ăn của động vật ăn cỏ, suốt hàng triệu năm qua chúng đã luôn đấu tranh với động vật ăn cỏ để thực hiện sự cộng sinh.”
“Là một loại cây phổ biến nhất trên thảo nguyên thưa, cách của cây keo chính là mọc gai, các loại cây keo khác nhau có đủ loại gai khác nhau.”
“Mọi người nhìn cái này, lá còn chưa lớn mà gai đã mọc khá dài rồi, gai có thể bảo vệ những chiếc lá non trước, ngăn chặn một số loài động vật leo cây, trên thân cây của chúng cũng mọc rất nhiều gai, khiến lũ động vật không leo lên được.”
“Cũng có một số cây keo tuy không có gai dài như vậy, nhưng nó mọc một loại gai móc ngược, cũng rất lợi hại.”
Tất Phương cắm cành cây xuống đất, sau đó điều chỉnh hướng, cuối cùng bao bọc toàn bộ khối thân rễ lại.
“Đại khái là như vậy.”
Làm xong tất cả, Tất Phương vỗ tay: “Thực tế chúng ta không thể quay lại đây nữa, nên thứ này cứ để lại đây đi, biết đâu sau này sẽ có du khách đến đây du lịch nhìn thấy nó, rồi tận dụng nó.”
【 Động vật: Ngươi giỏi lắm, ngươi thanh cao quá cơ. 】
【 Khối thân rễ to đùng của ta đâu, khối thân rễ to đùng đi đâu mất rồi? 】
【 Lão Phương: Kho báu của ta sao? Nếu muốn thì có thể cho ngươi tất cả. Hãy đi tìm đi, tất cả mọi thứ trên thế giới này đều ở đó! 】
【 Từ đó mở ra thời đại đại thảo nguyên! 】
Tất Phương dẫn theo Harley tiếp tục đi bộ về phía bắc trên thảo nguyên.
Cùng với việc họ đi bộ ngày càng sâu vào trong, cả thảo nguyên dường như trở nên náo nhiệt hơn hẳn.
Đủ loại thợ săn xuất hiện, từ côn trùng đến rắn độc, từ thú chạy đến chim bay, khiến người ta mở mang tầm mắt.
Đá lăn xuống.
Một con rắn lục Puff (Bitis arietans) nhanh chóng chạy trốn dưới sự đánh động của cành cây, Harley bên cạnh bị giật mình, suýt nữa thì nhảy dựng lên giữa không trung, nhưng Tất Phương chỉ liếc nhìn một cái, không quá để ý, từ cách đó ba mét anh đã phát hiện ra con rắn độc ẩn nấp trong đống đá, cố ý chọc vào tảng đá để xua nó đi.
Lúc này sự chú ý của Tất Phương tập trung nhiều hơn vào cái cây lớn trước mặt, vẻ mặt khá ngạc nhiên.
“Cây Một Dược (Myrrh).”
【 Cây Một Dược? Cái gì thế? 】
【 Tôi đoán xem, chắc chắn là có độc, rồi độc tính đặc biệt mạnh, không có thuốc nào chữa được, nên mới gọi là cây 'Một Dược' (không thuốc)! 】
【 Đù, cảm giác như trúng phóc rồi. 】
“Không, không phải như vậy, bản thân cây Một Dược không có độc, ngược lại, nhựa của nó còn có tác dụng làm thuốc, giảm đau răng cực tốt.”
Trong lúc giải thích, Tất Phương đi vòng quanh cái cây lớn, cúi đầu quét mắt nhìn trên mặt đất, thỉnh thoảng ngồi xuống đào đất, dường như đang tìm kiếm thứ gì đó.
“Cây Một Dược mang một chữ 'Dược', tên tiếng Anh Myrrh của nó bắt nguồn từ tiếng Do Thái 'Murr', nghĩa là 'đắng', có ý nghĩa rất sâu sắc trong lịch sử tôn giáo.”
“Trong Kinh Thánh, ba nhà thông thái phương Đông dưới sự chỉ dẫn của sao chổi, khi tìm thấy Chúa Jesus 6 tháng tuổi, ba món quà dâng lên Chúa Jesus chính là vàng, nhũ hương và một dược.”
【 Vậy là Lão Phương đau răng à? Hay là chuẩn bị dự phòng? 】
【 Thế anh đang tìm cái gì vậy? 】
“Cũng không phải.”
Tất Phương lại lắc đầu, anh không có nhu cầu mãnh liệt với loại dược liệu lớn này.
“Cây Một Dược không độc, nhưng có một loại bọ cánh cứng thích ký sinh trong thân nó, loại bọ này rất có ích cho chúng ta... Tìm thấy rồi, ở đây!”
Nhờ kinh nghiệm kinh khủng của một lữ khách hoang dã, Tất Phương nhanh chóng phát hiện ra thứ mình muốn dưới lòng đất gần cây Một Dược — kén của bọ cánh cứng họ Ánh kim (Chrysomelidae)!
【 Cái gì thế? 】
【 Đù, con sâu to quá. 】
“Một loại côn trùng có độc.”
Lời giải thích của Tất Phương ngắn gọn súc tích.
Các thợ săn Bushmen ở các nước châu Phi thường sử dụng cung và tên có cấu trúc nhẹ nhàng để đi săn, điều này có nghĩa là khi đối mặt với những con mồi lớn hơn, sức sát thương của cung tên thường không đủ để gây ra vết thương chí mạng cho con mồi.
Tuy nhiên, tạo hóa đã tạo ra một loại vũ khí chí mạng khác cho người Bushmen trong rừng rậm rộng lớn — tiễn độc (thuốc độc bôi tên).
Loại thuốc độc bôi tên thường dùng nhất của thợ săn Bushmen bắt nguồn từ một loại côn trùng độc đáo — bọ cánh cứng họ Ánh kim.
Mà bọ cánh cứng họ Ánh kim thường ký sinh ngay trong thân cây của thực vật "Một Dược"!
Vì vậy Tất Phương mới cảm thấy bất ngờ và vui mừng khi nhìn thấy nó.
“Những cái kén này thường ẩn nấp dưới lòng đất sâu từ 0,5 đến 1 mét so với bề mặt, mỗi cái kén thường chứa một con ấu trùng bọ cánh cứng ở trạng thái bị kìm hãm trước khi hóa nhộng, những con ấu trùng này có thể nằm im trong kén tới vài năm.”
“Sau khi có được ấu trùng hoặc nhộng của bọ cánh cứng họ Ánh kim, thợ săn Bushmen có thể nhanh chóng tìm thấy vị trí của bạch huyết trong hệ thống máu của chúng, sau đó dùng tay nặn huyết bạch huyết lên đầu mũi tên.”
“Đôi khi để tẩm độc cho một đầu mũi tên, cần dùng huyết bạch huyết của tới 10 con ấu trùng.”
Tất Phương giơ cái kén trong tay lên, cái kén này rất lớn, chiếm gần một nửa lòng bàn tay, xuyên qua ánh nắng có thể nhìn rõ con sâu béo múp bên trong.
“Đáng chú ý là, các thợ săn chỉ bôi những chất lỏng có độc này lên phần phía trước của trục tên chứ không phải lên mũi tên, mục đích là để tránh việc mũi tên vô tình quẹt vào cơ thể thợ săn gây ngộ độc.”
Tất Phương bỏ cái kén này vào một ngăn nhỏ trong ba lô, ngăn không cho Jerry ăn vụng hỏng việc, trong lúc đó một lần nữa đẩy Harley đang tò mò ghé sát lại ra chỗ khác.
Tên Harley này chưa bao giờ đi dạo trên thảo nguyên lâu như vậy, nên cái gì cũng thấy vô cùng tò mò.
“Huyết bạch huyết của bọ cánh cứng họ Ánh kim chứa chất độc là một loại protein độc, mọi người đều biết, hễ là protein thì độc tính sẽ dần biến mất theo thời gian, nhưng độc của bọ cánh cứng họ Ánh kim thì khác, thường có thể duy trì trong một năm.”
“Thợ săn Bushmen chủ yếu sử dụng ba loại bọ cánh cứng họ Ánh kim để chế tạo tiễn độc.”
“Thú vị là, ba loại bọ cánh cứng họ Ánh kim này lại đều bị bọ cánh cứng họ Chân chạy (Carabidae) ký sinh, hê, đúng là nhắc Tào Tháo Tào Tháo đến ngay, mọi người nhìn cái này.”
Tất Phương lại tìm thấy một cái kén dưới đất, giơ nó lên, chỉ vào một bộ phận của con sâu bên trong kén, có thể thấy trên đó còn treo một con sâu trắng nhỏ hơn.
“Khi loài trước kết kén, ấu trùng của loài sau sẽ nhân cơ hội bám vào cơ thể ấu trùng loài trước, sau đó nằm im trong kén, hút máu và phần mềm của vật chủ, cuối cùng giết chết vật chủ.”
“Nhưng đối với chúng ta đây không phải chuyện xấu, ấu trùng của bọ cánh cứng họ Chân chạy cũng có độc, độc tính thậm chí còn hơn ấu trùng bọ cánh cứng họ Ánh kim một bậc, nhiều thợ săn Bushmen cũng ưa chuộng dùng ấu trùng bọ cánh cứng họ Chân chạy để tẩm độc cho cung tên.”
“Ngay cả khi bắn trúng những động vật lớn như hươu cao cổ, thường cũng không chịu nổi, chỉ có điều con vật bị bắn trúng trước khi cuối cùng chậm bước và ngã xuống chết, thường có thể mang vết thương chạy trốn từ 60 đến 100 km, điều này rất thử thách kỹ năng truy vết của thợ săn.”