Từ vị trí hiện tại, Phương Vận có thể thấy hai mươi người rời đi, không biết bao nhiêu trong số hàng ngàn phòng thi đã trở nên trống rỗng.
Phương Vận không cho rằng những người đó thất bại. Trong mối quan hệ giữa nhân sinh và tiền đồ khoa cử, bất cứ chuyện nhỏ nhặt nào cũng có thể bị phóng đại vô hạn, khiến người ta từ bỏ, rồi chờ đợi khi có đủ tích lũy sẽ quyển thổ trọng lai.
Bữa trưa ngày thứ hai không khác gì ngày hôm trước, dưới sự gia trì của lực lượng Thánh Miếu, thức ăn có thể giữ nguyên trong ba ngày mà không hỏng.
Ăn xong bữa cơm, Phương Vận uống nước súc miệng, sau đó nhắm mắt dưỡng thần nghỉ trưa.
Sau khi nghỉ trưa, Phương Vận mở cuốn luận văn cuối cùng.
Luận văn có mười đề, ước chừng chiếm năm trang giấy. Phương Vận lần lượt bày năm trang giấy lên bàn.
Theo lệ thường, đề luận văn thứ nhất là đề bắt buộc. Thí sinh phải chọn hai đề mình am hiểu từ đề thứ hai đến đề thứ mười. Chỉ những thí sinh am hiểu và tinh thông một nghề, như thí sinh thuộc Nông gia, Công gia, Y gia, v.v., mới chọn đề thi phù hợp với bản thân. Chỉ cần làm tốt, cơ hội đỗ Tiến sĩ lại càng lớn.
Phương Vận nhìn về đề thứ nhất, cẩn thận xem xét.
Khi xem đến một nửa, ánh mắt Phương Vận khẽ động. Sau khi xem hết đề, hắn lộ ra vẻ hồi ức.
Phương Vận nhớ rõ, khi thi đỗ tú tài và lên Thư Sơn, hắn đã thất bại ở tầng thứ năm, sau đó bị truyền tống đến một đại điện thần bí, cuối cùng tiến vào một mảnh thảo nguyên. Không lâu trước đây, những kế sách đó đã được áp dụng đối với Yêu Man, nhưng vô luận là Nhân Tộc hay Yêu Man cũng không hề truyền ra tin tức gì, thậm chí ngay cả Lý Văn Ưng, Nhan Vực Không và những người khác cũng không hề hay biết.
Đề luận văn thứ nhất này yêu cầu thí sinh tránh xa tranh chấp, dùng phương pháp bất chiến để làm suy yếu tất cả man tộc trên thảo nguyên, tức là Thảo Man.
Phương Vận lập tức nhớ tới, khi bản thân rời khỏi thảo nguyên thần bí trên Thư Sơn, lão nhân kia đã từng nói một câu mà lúc đó hắn không hề để tâm.
Lão nhân Thư Sơn từng nói: "Nếu sau này, đề luận văn khoa cử có liên quan đến việc diệt trừ Man tộc, ngươi có thể lấy chuyện ngày hôm nay làm đề tài để hiến kế."
Phương Vận cảm thấy phòng thi đột nhiên trở nên lạnh lẽo. Chẳng lẽ lão nhân Thư Sơn kia đã sớm biết kỳ thi Cử nhân toàn quốc có cùng một đề thi? Chẳng lẽ đề luận văn lần này là do lão nhân ra? Hay chỉ là một sự trùng hợp?
Suy nghĩ một lúc, Phương Vận vẫn không cách nào xác định được, liền tĩnh tâm lại, lấy ra một tờ giấy trắng trải ra trước mặt. Tay phải cầm thỏi mực nhẹ nhàng mài, suy tư cách viết luận văn này.
Mặc dù lão nhân Thư Sơn nói có thể dâng những kế sách ngày hôm đó, nhưng nếu toàn bộ chuỗi thức ăn tự nhiên, lưới thức ăn, hệ sinh thái, vòng tuần hoàn sinh thái và cân bằng sinh thái, v.v., một loạt học vấn này được công khai toàn bộ, tất nhiên sẽ dẫn đến những biến động khôn lường. Chỉ cần Nhân Tộc xuất hiện một Thánh nhân, một lời có thể thay trời đổi đất, những học vấn này trước mặt Thánh nhân không đáng kể chút nào, cho dù là một vị Á Thánh cũng có thể nhanh chóng khiến Nhân Tộc quật khởi, nhưng những học vấn này vẫn chưa đủ.
"Vậy thì, hãy để ta từ từ bổ sung những lực lượng nhỏ bé này. Để Nhân Tộc từng bước tăng cường, dần dần trì hoãn thế công của Yêu tộc, cho đến khi lại xuất hiện một vị Thánh nhân đủ sức áp chế Yêu Man!"
Phương Vận ôn lại những học vấn liên quan trong lòng một lần, cuối cùng cảm thấy vẫn chưa thích hợp để đề cập đến các khái niệm như chuỗi thức ăn tự nhiên, cần từng bước tiến hành. Hắn sẽ biến việc lợi dụng cân bằng sinh thái thành một kế sách tình cờ được phát hiện, chờ khi văn vị của mình cao hơn một chút, trở thành Tiến sĩ chủ trì một phương, sẽ từ từ hoàn thiện.
Phương Vận mài mực xong, trong đầu linh quang chợt lóe, nhớ tới trăm năm trước cũng có một lần kỳ thi hỗn loạn. Một vị thí sinh có kinh nghĩa đạt loại tốt, ít nhất có thể được ất thượng, nhưng luận văn không tốt, chỉ đạt bính đẳng, rất có thể sẽ thi trượt. Nhưng hắn suy nghĩ độc đáo, vận dụng tư tưởng trong kinh nghĩa vào luận văn, cuối cùng khảo quan vẫn định luận văn không xuất sắc của hắn là ất đẳng.
Khảo quan kết luận rằng vì kinh nghĩa của hắn đạt loại tốt, nên tư tưởng của hắn được vận dụng vào luận văn, vô luận tài năng luận văn thế nào, ít nhất cũng nên được ất đẳng. Nhưng một vị khảo quan khác không đồng ý, chỉ có thể mời Thánh Tài. Cuối cùng, Bán Thánh gật đầu công nhận, vị thí sinh kia đạt song ất, thành công trở thành Tiến sĩ.
Phùng Tử Mặc từng nói, phương pháp phá giải kỳ thi hỗn loạn chính là tìm kiếm trật tự trong hỗn loạn. Nếu tài hoa chưa đủ, thì cứ thành thật viết những gì mình am hiểu; nếu tài năng đủ, thì thống nhất thi từ, kinh nghĩa và luận văn, đó chính là thượng sách. Bởi vì kỳ thi khoa cử là đánh giá năng lực tổng hợp của một người, nếu một người thi từ đạt giáp đẳng, nhưng hai môn còn lại là đinh đẳng, vẫn không cách nào trúng tuyển.
Sở trường phải được phát huy tối đa, nhưng nhược điểm không thể quá yếu kém.
Phương Vận lại một lần nữa lâm vào suy tư. Kinh nghĩa của mình có thể nói là đã đạt đến đỉnh phong, chỉ có thể dùng tư tưởng của kinh nghĩa để thống nhất luận văn và thi từ, không thể thay đổi kinh nghĩa.
Phương Vận nhìn kinh nghĩa của mình, câu phá đề thứ nhất chính là "Thiên Mệnh tại nhân", đột nhiên hắn mỉm cười, vì vậy câu phá đề và đề luận văn thứ nhất có sự thống nhất cao độ.
Thiên Mệnh tại nhân, thì không chỉ có thể khiến nơi mình ở được an cư lạc nghiệp, mà còn có thể khiến kẻ địch xâm hại mình phải chịu trừng phạt!
Phương Vận khẽ cười không tiếng động, nâng bút chuẩn bị viết, nhưng sau đó lại ngây người.
"Tạo hóa trêu ngươi thay!" Phương Vận than nhẹ.
Trong Tứ Đại Thánh Đạo của Tuân Tử, một trong số đó chính là "Thiên nhân tương phân". Thiên nhân tương phân này không thể hiểu theo nghĩa đen là trời và người cô lập nhau, mà là nói, trời tuy sinh ra người, nhưng không thể hoàn toàn quyết định xã hội nhân tộc. Tuy nhiên, "Quân tử lý Thiên Địa" lại nói rằng Nhân Tộc đến một thời điểm nhất định có thể làm chủ Thiên Địa.
Phương Vận nói "Thiên Mệnh tại nhân" là phù hợp với lý niệm "Thiên sinh vạn vật, nhân vi tối quý" trong tư tưởng của Tuân Tử.
Mà việc lợi dụng cân bằng sinh thái để diệt trừ Man tộc, chính là Nhân Tộc đang nắm giữ Thiên Địa, hay chính là "Quân tử lý Thiên Địa", rất giống với tư tưởng của Tuân Tử.
Nhưng, "Thiên nhân tương phân" của Tuân Tử và "Thiên Mệnh luận" của Mạnh Tử lại có điểm bất đồng.
Lý niệm của Mạnh Tử là, con người muốn thuận theo Thiên Đạo, kính sợ Thiên Đạo, tốt nhất là phải tương hợp với Thiên Đạo về tư tưởng và đạo đức, cũng chính là tư tưởng thiên nhân hợp nhất.
Nhân định thắng thiên và Thiên Nhân Hợp Nhất có điểm giống nhau, nhưng cũng có phần khác biệt, đó chính là con người có thể "vượt qua" trời hay không.
Mạnh Tử cho rằng cảnh giới tối cao của con người cũng chỉ là tương tự với trời, nhưng Tuân Tử lại cho rằng con người có thể khống chế trời, chỉ là không nói ra bốn chữ "Nhân định thắng thiên" mà thôi.
Nghĩ tới đây, Phương Vận bất đắc dĩ lắc đầu. Thánh Đạo bây giờ quá phức tạp, chỉ riêng một mình Tuân Tử cũng có thể khiến người ta phân vân, đồng ý luận về phân công, nhưng rất khó đồng ý luận về giàu nghèo, song lại đồng ý thiên nhân tương phân và nhân định thắng thiên.
Nếu luận văn này tiếp tục viết, tất nhiên sẽ giống như tính bổn thiện hoặc tính bản ác, gây ra tranh luận giữa các thế gia liên quan.
Phương Vận trước kia ủng hộ tư tưởng của Mạnh Tử, nhưng bây giờ lại không thể không ủng hộ tư tưởng của Tuân Tử.
Phương Vận suy tư chốc lát, quyết định vẫn dùng thủ đoạn ổn thỏa hơn để giải quyết vấn đề này.
Mình bây giờ đang có xích mích với Tuân gia. Nếu mình khẳng định tư tưởng của Tuân Tử, những người có chí của Tuân gia có thể nguyện ý hóa giải, nhưng người Tuân gia không thể nào quên chuyện hắn dùng văn tài áp chế Tuân gia, nên không cần thiết phải làm những việc nghênh hợp vô nghĩa.
Mà người Mạnh gia đã giúp mình, vậy bản thân không cần thổi phồng Mạnh Tử, nhưng phải cố gắng hết sức để không gây bất lợi cho họ.
Phương Vận nhắm mắt lại, tiếp tục suy tính, hoàn thiện toàn bộ luận văn. Kế sách và việc viết luận văn có sự khác biệt không nhỏ.
Mãi cho đến đêm khuya, Phương Vận rốt cuộc xác định luận văn này sẽ được viết như thế nào, cũng đảm bảo thống nhất với Thiên Mệnh trong kinh nghĩa, thậm chí còn nghĩ đến cách sửa đổi bài thơ [Ức Hương] trước đây.
Bài thơ [Ức Hương] trước đây chủ yếu là đọc lên nỗi nhớ quê hương, tràn đầy tình lưu luyến. Nhưng sau khi thống nhất với Thiên Mệnh, có thể lợi dụng sự biến thiên tự nhiên trong ký ức để thể hiện rằng Thiên Mệnh là không thể thay đổi, ngược lại càng khiến người ta cảm thấy trân quý, ý hoài niệm càng thêm nồng nặc, mà vô tình khiến tài nghệ của bài thơ này càng cao thêm một bậc.
Vì vậy, Phương Vận lại một lần nữa cải biên [Ức Hương].
Viết xong [Ức Hương], Phương Vận nâng bút định viết luận văn, nhưng lại không lập tức đặt bút xuống, mà ở trên một tờ giấy trắng khác, nghiêm túc viết.
"Văn chương này tất sẽ gây ra dị động, đề phòng Chư Thánh Yêu Man dòm ngó, mong ba vị Thánh nhân khảo quan tương trợ, Phương Vận vô cùng cảm kích."
Phương Vận viết xong than nhẹ một tiếng, những gì mình viết là thành tâm thành ý, bởi vì luận văn sau đó sẽ có ảnh hưởng to lớn đến cục diện toàn bộ Thánh Nguyên Đại Lục, ít nhất cũng là trấn quốc văn chương. Nhưng nếu chưa viết ra mà đã thỉnh cầu Chư Thánh giúp đỡ, tất nhiên sẽ bị ngộ nhận là cuồng vọng.
Để tránh Chư Thánh Yêu Man phát hiện, Phương Vận không còn lựa chọn nào khác, chỉ có thể sớm nhắc nhở.
Đảo Phong Sơn, Thánh Viện, Chúng Thánh Điện.
Ba vị khảo quan ngồi sâu trong đại điện, trong mắt mỗi người đều có vô số quang hoa biến ảo, cuối cùng dừng lại trên tờ giấy trắng của Phương Vận.
Lão nhân bên trái thần sắc có biến hóa rất nhỏ, dường như không vui, nhưng trong phút chốc đã khôi phục bình thường, biến hóa trước đó giống như là ảo giác.
Lão nhân phía bên phải vuốt râu mỉm cười, nói: "Dũng khí đáng khen."
Bán Thánh Thục quốc Mễ Phụng Điển khẽ mỉm cười, cũng không nói gì.
Trong Giang Châu Văn Viện, Phương Vận hướng lên trời chắp tay, sau đó nhấc bút lên, chậm rãi viết chính văn luận văn.
"Thần đối: Mạnh Tử viết: Thiên thời không bằng địa lợi, địa lợi không bằng nhân hòa. Nếu không có nhân hòa, thì lợi dụng Thiên Thời, Địa Lợi để thắng. Trời có chất mà vô hình, nhưng có thể thuận ý hoặc nghịch ý. Thuận ý là ngũ cốc phong đăng, nghịch ý là di họa vô cùng..."
Phương Vận lấy danh ngôn của Mạnh Tử "Thiên thời không bằng địa lợi, địa lợi không bằng nhân hòa" để triển khai, thuận lợi chuyển sang chủ đề "Thiên", lập tức thống nhất cao độ với thiên kinh nghĩa bên trên, ở phương diện thuận nghịch cũng giữ nhất trí với Mạnh Tử.
Nhưng sau đó, Phương Vận không xu nịnh Mạnh Tử, mà chỉ dùng lý niệm của mình để trình bày việc con người có thể nắm giữ Thiên Địa. Bởi vì vẫn chưa viết đến chi tiết kế sách, nên từ đầu đến cuối không có bất kỳ dị tượng nào.
Sau khi trình bày hết lý niệm của mình, Phương Vận chậm rãi viết xuống bốn chữ, làm Văn Đảm và cốt lõi cho luận văn này.
Nhân định thắng thiên.
Bốn chữ còn chưa kịp viết xong, chỉ thấy dưới ngòi bút, giấy trắng mực đen nhanh chóng biến hóa. Giấy trắng hiện lên ánh sáng, chữ đen hóa thành màu vàng kim, mặt giấy dường như có một cổ lực lượng thần kỳ, kéo tờ giấy này từ từ nổi lên.
Từng trận âm thanh du dương êm tai từ giữa những hàng chữ tuôn ra, tựa như là lực lượng Thiên Đạo đang niệm tụng thiên văn chương này.
Dị tượng của thiên văn chương này còn chưa kịp hoàn toàn hiển hiện, một đạo lực lượng hạo nhiên như núi non từ trên trời giáng xuống, áp chế tất cả dị tượng, khiến tờ giấy trắng mực đen này trở nên vô cùng bình thường.
Phương Vận thầm thở phào một hơi, như vậy ít nhất trong khoảng thời gian ngắn không cần sợ Chư Thánh Yêu Man dọ thám.
Có ba vị khảo quan tương trợ, Phương Vận vứt bỏ tất cả tư tâm tạp niệm, ý tứ tuôn trào, nhanh chóng viết luận văn.
Trong quá trình Phương Vận viết luận văn, ba vị Bán Thánh ở Chúng Thánh Điện đã không còn quan tâm đến các trường thi khác, chuyên tâm nhìn chằm chằm văn chương của Phương Vận.
☾ Bước vào thế giới mộng mơ… Thiên Lôi Trúc dịch từng tờ yêu thương ☽