Xế chiều tại hẻm Thúy Vân.
Một con ngựa trắng chậm rãi dừng lại trước cửa Trần phủ. Trần Vấn Tông động tác nhẹ nhàng tung người xuống ngựa, lúc vừa chạm đất, đã có gã sai vặt trong nhà ra đón, nhận lấy dây cương và roi ngựa từ tay hắn.
Trần Vấn Tông lặng lẽ vén vạt áo, bước qua ngưỡng cửa cao, tiến vào sâu bên trong cánh cổng son.
"Công tử, mời ngài lau mặt." Một tên gia nhân bưng chậu đồng tiến tới, trong chậu đã chuẩn bị sẵn nước nóng, trên vành chậu vắt một chiếc khăn trắng.
Trần Vấn Tông nhặt chiếc khăn lên, nhúng vào nước nóng rồi lau mặt hai lần từ trán xuống cằm, lúc này mới cảm thấy sảng khoái hơn một chút.
Trần Vấn Tông gấp khăn trắng lại, đặt về vành chậu đồng rồi khẽ hỏi: "Phụ thân đâu?"
Gia nhân thấp giọng nói: "Lão gia sau khi ra lệnh đánh chết tên sai vặt giở trò mờ ám đó thì cho người chuẩn bị xe đến nha môn, hình như vẫn còn công vụ cần xử lý."
"Mẫu thân đâu?"
Gia nhân đáp: "Phu nhân hẹn Trương phu nhân cùng đến Cục Chế Y chọn lụa."
"Vấn Hiếu đâu?"
Gia nhân tiếp tục đáp: "Nhị công tử ra ngoài cùng bằng hữu, nói là muốn đi dạo chợ phía đông."
Trần Vấn Tông cảm thấy hoang mang trong chốc lát, hôm nay trong nhà có một tên sai vặt bị đánh chết, nhưng dường như không ai trong phủ bị ảnh hưởng, mọi thứ vẫn như thường lệ.
"Quản gia đâu?"
"Quản gia sau khi chịu phạt trượng đã được chúng tôi khiêng về phòng nghỉ ngơi rồi ạ."
"Ta đi xem ông ấy một chút," Trần Vấn Tông đi qua hành lang dài sơn son thếp vàng, tiến vào khu nhà ở của đám người hầu phía sau.
Vừa vào sân, hắn liền nghe thấy tiếng chửi mắng của quản gia: "Thằng ranh con đó bây giờ bám được vào vương phủ, cánh đã cứng rồi, lại còn dám cáo trạng trước mặt lão gia... A, ngươi bôi thuốc nhẹ tay một chút!"
Bốp một tiếng, trong phòng quản gia dường như có ai đó vừa bị một cái tát giòn giã, ngay sau đó liền nghe thấy tiếng một tên sai vặt hoảng hốt: "Tôi sẽ nhẹ tay hơn."
Trần Vấn Tông nhíu mày, giọng điệu của quản gia lúc này hoàn toàn khác với những gì hắn từng nghe, cứ như hai người khác nhau.
Hắn tiến lên vén tấm rèm vải bông lên, chỉ thấy quản gia cởi trần nằm sấp trên giường, một tên sai vặt đang bôi thuốc cho ông ta, bên cạnh giường còn đặt một đĩa mứt quả và bánh ngọt. Quản gia đưa mắt thấy Trần Vấn Tông bước vào, lập tức đứng dậy mặc quần vào, cảm động rơi nước mắt nói: "Công tử, sao ngài lại đến hậu viện thăm ta, nơi ở của đám hạ nhân ô uế này không phải là nơi ngài nên đến."
Trần Vấn Tông chậm rãi nói: "Mười trượng kia không nhẹ, ông nhất định phải tĩnh dưỡng cho tốt... Vừa rồi ta đi tìm Trần Tích, nhưng không thể đưa nó về được."
Quản gia ngưng giọng: "Công tử tìm nó làm gì, đừng thấy nó ra vẻ đáng thương, đó chỉ là khổ nhục kế, muốn lừa lão gia thương xót hắn thôi. Ngài và lão gia chỉ cần không để ý đến nó, vài ngày nữa tự nó sẽ tìm cách quay về Trần phủ."
"Vì sao?"
Quản gia quả quyết: "Ngài đừng thấy bây giờ nó ra vẻ không muốn về phủ, lẽ nào nó thật sự có thể từ bỏ vinh hoa phú quý của Trần phủ sao?"
Đúng vậy, Trần gia mấy đời công khanh, gia chủ hiện tại Trần Lộc Trì còn là Hộ bộ Thượng thư đương triều, có bao nhiêu người nỡ từ bỏ một gia thế như vậy? Nhưng Trần Vấn Tông nhớ lại dáng vẻ của Trần Tích lúc mới gặp, hắn cảm nhận rõ ràng rằng, thần sắc của đối phương vừa kiên định lại bình tĩnh, là thật sự muốn ân đoạn nghĩa tuyệt với Trần phủ.
Hắn im lặng một lúc lâu: "Quản gia cứ tĩnh dưỡng cho tốt, ta đi đọc sách, bảo nhà bếp tối nay không cần chuẩn bị bữa tối cho ta."
"Vâng."
Trần Vấn Tông ra khỏi cửa, đi qua sân viện sâu hun hút, trở về phòng mình ngồi trước bàn, vốn định ôn tập kinh nghĩa, nhưng lật sách mấy lần mà không tài nào đọc vào được.
Ngày kia chính là kỳ thi Hương, hắn lại dùng một miếng chặn giấy bằng ngọc đen đè lên giấy Tuyên, định viết một bài sách luận, nhưng bút lông đã thấm đẫm mực mà mãi vẫn chưa hạ bút.
Trong đầu Trần Vấn Tông luôn quanh quẩn lời chất vấn của quận chúa, và cả tiếng cười nói trên xe bò vẫn không sao nguôi đi được.
Một lát sau, hắn lại đứng dậy đi ra ngoài, nói với gã sai vặt đang chờ ở cửa: "Chuẩn bị ngựa."
Trần Vấn Tông vội vàng ra cửa, tung mình lên ngựa, hai chân khẽ thúc vào bụng ngựa, phóng ngựa về phía nam thành.
Hắn muốn nghiêm túc xin lỗi Trần Tích, đệ đệ bị thương mà mình lại chưa từng quan tâm, người huynh trưởng như hắn quả thực hổ thẹn với lời dạy của thánh hiền.
Con đường quan lộ sau khi tuyết tan trở nên lầy lội gập ghềnh, nhưng càng đến gần Lưu gia đồn, mặt đường lại càng đen hơn, khắp nơi đều là xỉ than vương vãi từ xe bò. Lưu gia đồn không yên tĩnh như trong tưởng tượng, chỉ thấy ở đầu làng thương nhân qua lại, xe bò nối đuôi nhau không dứt, có xe chở đất sét vào, cũng có xe chở đồ sứ ra.
Trong làng dựng rất nhiều ống khói, không ngừng phun ra những làn khói trắng lên trời. Những người phu khuân vác (Lực Bổng) giữa ngày tuyết vẫn mặc áo mỏng, chân đi giày cỏ rách, bận rộn bốc dỡ hàng hóa.
Toàn bộ Lưu gia đồn chính là một xưởng gốm sứ khổng lồ.
Trần Vấn Tông cưỡi trên ngựa, vẫy tay gọi một người Lực Bổng lại, ôn tồn hỏi: "Xin hỏi... các vị có thấy thế tử và quận chúa không?"
Người Lực Bổng có chút mờ mịt: "Thế tử và quận chúa sao lại đến nơi này của chúng tôi được, vị công tử này đi nhầm chỗ rồi chăng?"
Trần Vấn Tông im lặng một lát, hắn cũng nghĩ mình đã đi nhầm, nhưng Trần Tích ở trước cửa y quán rõ ràng đã nói là Lưu gia đồn.
Hắn lại hỏi: "Vậy các vị có thấy một nhóm tám người đến Lưu gia đồn không? Trong đó còn có một vị hòa thượng."
Người Lực Bổng chợt hiểu ra: "À, ngài nói họ sao, họ vừa dùng một cây trâm vàng mua lại cái xưởng lò đã bỏ không của Lão Chu Gia. Ngài rẽ trái rồi đi đến nhà thứ ba là tới."
"Cảm ơn," Trần Vấn Tông ném ra hai đồng tiền, thúc ngựa tiếp tục đi tới trên con đường lầy lội. Đám Lực Bổng thấy ngựa của hắn cao to, khí chất phi phàm, vội vàng tránh ra giữa đường.
Đi chưa được bao xa, hắn đã nghe thấy tiếng cười của Trần Tích từ xa vọng lại: "Mọi người dùng vải che miệng mũi lại đi, nếu hít phải bụi là khó chịu cả buổi đấy."
Trần Vấn Tông ghìm ngựa dừng lại ở cổng xưởng lò, hắn cúi đầu nhìn con đường lầy lội sau khi tuyết tan và đôi giày sạch sẽ của mình, nhất thời do dự không biết có nên xuống ngựa hay không.
Hắn ngẩng đầu nhìn, chỉ thấy cổng xưởng lò mở rộng, trong sân bụi xám mịt mù, Trần Tích và mọi người mặt mày lấm lem, ai nấy đều dùng vải che mũi, đang đẩy chiếc cối xay đá lớn trong sân, nghiền nát từng mảnh sứ vỡ thành bột mịn.
Cảnh tượng này hoàn toàn khác với những gì Trần Vấn Tông tưởng tượng, hắn vốn tưởng thế tử và quận chúa thật sự vui vẻ đi đạp tuyết tìm mai, không ngờ họ lại đang ở trong một xưởng lò rách nát để làm những công việc nặng nhọc, bẩn thỉu.
Xưởng lò của Chu gia rộng chừng hai mẫu ruộng, bên trái là một dãy nhà tường đất thấp lè tè, ngói vỡ nát không còn nguyên vẹn; ở giữa là một cái lò bằng đồ sộ, lúc này không đốt lửa; bên trái chất đống đồ sứ lỗi cao như núi, còn có một chiếc cối xay đá khổng lồ.
Lương Cẩu Nhi nằm dưới mái hiên của dãy nhà tường đất, lấy một chiếc lá thuốc phơi khô che mặt ngáy khò khò, tiểu hòa thượng ngồi xếp bằng tĩnh tọa, nhắm mắt niệm kinh, còn Trần Tích và những người khác cùng nhau đẩy chiếc cối xay đá nặng trịch, nghiền nát từng mảnh sứ vỡ thành vụn.
Bạch Lý cầm một chiếc chổi ngắn, không ngừng quét bột đã xay mịn vào giỏ tre để dùng sau.
Lúc này, một đám bụi bay lên, khiến mặt quận chúa Bạch Lý dính một lớp tro.
Thế tử đang đẩy cối xay đá thấy vậy liền đau lòng nói: "Mau lại đây, ca lau mặt cho."
Bạch Lý nghe vậy liền ngẩng khuôn mặt nhỏ nhắn lên, nhưng thế tử không lau cho nàng, mà lại viết một chữ 'Vương' lên trán nàng.
Thế tử cười ha hả: "Lần này càng giống tiểu lão hổ hơn rồi!"
Bạch Lý tức giận, cầm chổi đuổi đánh hắn, hai người rượt đuổi nhau quanh cối xay đá, những người còn lại vừa hợp sức đẩy cối xay vừa cười vang.
Lưu Khúc Tinh nhìn về phía Xà Đăng Khoa: "Ta cũng lau mặt giúp ngươi nhé?"
Xà Đăng Khoa cười lạnh: "Cút sang một bên đi, đồ ghê tởm. Đừng tưởng lão tử không biết thằng nhãi nhà ngươi lại nảy ra ý đồ xấu xa gì! Đừng có giở trò!"
Trần Vấn Tông ngồi trên ngựa lặng lẽ quan sát, hắn không hiểu tại sao những người này mặt mày lấm lem đẩy một cái cối xay đá mà cũng có thể vui vẻ đến vậy.
Mua vui trong gian khổ?
Nhưng thế tử và quận chúa Bạch Lý thân phận cao quý như vậy, tại sao lại phải làm những việc này như phu khuân vác?
Do dự một hồi, Trần Vấn Tông cuối cùng cũng xuống ngựa, lúc chạm đất, mặt giày đen của hắn liền bị bùn bắn lên.
Hắn không lên tiếng ngay, chỉ lặng lẽ đi vào sân xưởng lò, yên lặng quan sát.
Lại nghe Trần Tích nói: "Được rồi, chúng ta tạm thời xay bấy nhiêu đây thôi, ta phải xem kết quả thế nào mới biết bước tiếp theo cần điều chỉnh ra sao, lần này chúng ta phải chuẩn bị tinh thần cho một cuộc chiến lâu dài."
Kiến thức của hắn về xi măng đến từ khẩu quyết lưu truyền rộng rãi "hai xay một nung".
Nói thì đơn giản: Đem vôi và đất sét nung khô, sau đó trộn đều nguyên liệu theo tỷ lệ 75:25 là được, tuy không bằng các loại xi măng đặc chủng, nhưng ở thời đại này thì tuyệt đối đủ dùng.
Trong xưởng lò có đống mảnh sứ vỡ chất thành núi, đây đều là những sản phẩm lỗi bị xưởng lò trước đây loại bỏ, có thể dùng trực tiếp như nguyên liệu đất sét đã nung.
Còn vôi tôi, ở Ninh triều gọi là ác xám, đã được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, có thể mua sẵn.
Nhìn thấy nguyên vật liệu đều đã có, dường như chỉ còn lại việc xay mịn và trộn đều là xong.
Nhưng Trần Tích biết, cũng giống như phương pháp dùng bùn đất để tẩy màu đường, nhiều chuyện nghe thì dễ nhưng làm mới khó.
Nói thì đơn giản, làm thì khó, muốn chế ra xi măng thì dễ, muốn chế ra loại đạt chuẩn thì...
Lúc này, không ai chú ý đến sự xuất hiện của Trần Vấn Tông, hắn cứ lặng lẽ đứng nhìn, muốn xem đám người thế tử định làm ra trò trống gì.
Trần Tích đổ ác xám và bột sứ đã xay mịn ra một khoảng đất trống trong xưởng lò, rồi đổ nước theo tỷ lệ tương ứng, trộn đống bột thành một hỗn hợp sền sệt.
Sau khi trộn đều, hắn trát xi măng lên một viên gạch xanh rồi để yên cho khô, một đám người mặt mày lấm lem ngồi xổm bên cạnh chờ đợi.
Thế tử ôm gối ngồi xổm, nhỏ giọng hỏi: "Trần Tích, phải đợi bao lâu?"
Trần Tích suy nghĩ một chút: "Thời gian đông kết ban đầu cần hơn ba khắc, đông kết hoàn toàn phải trong vòng ba canh giờ, như vậy mới tính là đạt chuẩn."
"Ba canh giờ, lâu vậy sao?"
Trần Tích nghiêm túc nói: "Kiên nhẫn, làm đại sự cần phải có kiên nhẫn!"
"Ồ... vậy chúng ta chơi bài cửu một lát nhé?"
"Ngươi có mang bài cửu không?"
"Không mang, ngày mai chúng ta đến thì mang theo."
"Được."
Bạch Lý cười nói: "Tuy không biết thứ gọi là xi măng này sau khi làm xong có chắc chắn như Trần Tích nói không, nhưng làm việc ở đây cảm giác thú vị hơn nhiều so với đọc sách trong thư viện, rất ý nghĩa."
Trần Tích cười đáp: "Quận chúa và mọi người chỉ là cảm thấy mới lạ thôi, nếu để các vị làm việc như những người Lực Bổng kia, chắc chắn sẽ không vui đâu."
Nói đến đây, Bạch Lý chợt buồn bã: "Trước đây ta luôn thích hỏi Hỉ Bính, Hỉ Đường về thế giới bên ngoài phủ, muốn biết dân chúng sống thế nào. Lúc đó chỉ nghe các nàng kể, đã cảm thấy bách tính sống rất khổ, nhưng hôm nay thấy các chú Lực Bổng mùa đông vẫn đi giày cỏ, mới hiểu được cái khổ của họ không phải là thứ có thể tưởng tượng ra được."
Trần Tích im lặng một lát rồi nói: "Quận chúa và thế tử xuất thân phú quý, nên không dễ thấu hiểu nỗi khổ kiếm sống, nhưng các vị nguyện ý tìm hiểu những điều này đã là rất đáng quý rồi."
Thế tử bĩu môi nói: "Phải gọi cả đám đại thần trên triều đình đến xem, xem bách tính dưới sự cai trị của họ sống thành cái dạng gì."
Trần Vấn Tông nhìn cảnh này, bỗng nhiên lên tiếng từ phía sau họ: "Các vị đại thần trên triều đình cũng lòng mang xã tắc, họ ngày đêm lo lắng, dốc lòng xây dựng chính sách để cứu bách tính khỏi cảnh nước sôi lửa bỏng. Nếu có trách, chỉ có thể trách Cảnh triều và Ninh triều ta nhiều năm chinh chiến, khiến dân chúng lầm than. Thế tử và quận chúa là cành vàng lá ngọc, vốn không nên trà trộn ở nơi thôn dã này lãng phí thời gian, càng không nên sau lưng bàn tán về các vị đại thần trong triều."
Mọi người đang ngồi xổm trên đất nghe tiếng liền đồng loạt quay đầu nhìn hắn: "A, sao ngươi lại đến đây?!"
Trần Vấn Tông không trả lời câu hỏi đó, chỉ thành khẩn nói: "Thế tử, quận chúa, các vị nên trở về đọc sách thánh hiền, tương lai tạo phúc cho một phương."
Thế tử ngồi xổm trên đất, thản nhiên nói: "Chúng ta đang làm đại sự liên quan đến quân lược quốc gia, ngươi là con mọt sách không hiểu đâu!"
Trần Vấn Tông hơi nín thở: "Các người ở cái nơi bẩn thỉu này của Lưu gia đồn, làm sao có thể làm ra chuyện ảnh hưởng đến quân lược quốc gia được!"
Thế tử cười hì hì: "Nói ngươi cũng không hiểu."
Trần Vấn Tông ngưng giọng: "Ngươi không nói sao ta hiểu được?"
Thế tử ngập ngừng: "... Chủ yếu là ta cũng không hiểu."
Trần Vấn Tông lẩm bẩm: "Thế tử ngài vẫn thật thà quá."
Trần Tích bên cạnh liếc hắn một cái: "Huynh trưởng, nếu muốn xem thì đứng một bên mà xem, đừng nói đông nói tây. Huynh cũng đừng xem thường việc chúng ta đang làm, mục đích cuối cùng của học vấn là kinh bang tế thế, tạo phúc cho bách tính. Nói suông chỉ hại nước."
Trần Vấn Tông nghe những lời này liền muốn nổi giận, Đạo Nho có câu 'huynh hữu đệ cung', nhưng Trần Tích lại chẳng hề để tâm đến những lễ pháp đó, căn bản không coi người huynh trưởng này ra gì.
Nhưng hắn nghĩ đến mục đích của chuyến đi này, cuối cùng cũng nén giận. Hắn không muốn ngồi xổm trên đất làm mất vẻ văn nhã như những người trước mắt, nên chỉ đứng một bên lặng lẽ chờ đợi, muốn xem đám người này định làm ra trò trống gì.
Chỉ là...
Trần Vấn Tông nghi ngờ hỏi: "Ta vừa nghe các ngươi nói chuyện, dường như ở đây là do Trần Tích chủ sự?"
Mọi người nhìn nhau, không hiểu đây là vấn đề gì, thế tử suy nghĩ một lát rồi hỏi lại: "Chứ không phải sao?"
Trần Vấn Tông sững sờ, quản gia luôn nói Trần Tích bợ đỡ, quỵ lụy để bám lấy thế tử, quận chúa, nhưng xem ra bây giờ, những lời của quản gia hoàn toàn không đúng!
Bạch Lý giật giật tay áo thế tử: "Ca, đừng để ý đến hắn, ta không chơi với hắn."
Trần Vấn Tông: "..."
Không biết đã đợi bao lâu, có lẽ là hai canh giờ, có lẽ là ba canh giờ. Mọi người ngồi xổm đến tê chân, liền vào nhà khiêng ghế gỗ ra ngồi chờ tiếp.
Mãi đến khi mặt trời lặn, Trần Tích bỗng nhiên nói: "Chắc là được rồi. Thời gian đông kết ban đầu và đông kết hoàn toàn đều xem như đạt chuẩn, chỉ không biết có đủ chắc chắn không."
Thế tử cúi xuống xem, thấy lớp bùn sệt vừa trát lên viên gạch đã đông cứng lại, dính chặt vào viên gạch xanh.
Hắn sáng mắt lên, nhìn về phía Trần Tích: "Vữa vôi trộn gạo nếp thông thường cần bao lâu để đông kết?"
Trần Tích nói: "Mười ngày."
Thế tử lại hỏi: "Nếu thứ này thật sự có thể thay thế vữa vôi gạo nếp, phụ thân sẽ không cần phải phiền lòng nữa, ác xám và đất sét thì đâu đâu cũng có, rất nhiều bách tính sẽ không phải chịu đói vì bị trưng thu gạo nếp!"
Trần Tích cầm viên gạch xanh lên, quan sát tỉ mỉ kết cấu đông kết của xi măng, đột nhiên nói: "Đừng vội mừng."
Nói xong, hắn dùng ngón tay cái nhẹ nhàng chà một cái, lớp xi măng vốn nên cứng rắn chắc chắn lại vỡ vụn như đậu hũ.
Nếu dùng loại xi măng này để xây thành ở biên trấn, e rằng chưa đợi Cảnh triều đến tấn công, thành đã tự sụp đổ. Đến lúc đó thế tử và Bạch Lý có lẽ không sao, nhưng Trần Tích sợ rằng sẽ bị chém đầu.
Vấn đề nằm ở đâu?
Trần Tích thích xem các loại kiến thức phổ thông, nên hiểu biết rộng. Nhưng hiểu biết rộng thường đồng nghĩa với việc mỗi lĩnh vực kiến thức chỉ biết sơ sài, không thể đi sâu vào chi tiết.
Nói lý thuyết thì rành rọt, nhưng khi bắt tay vào làm lại phải đi rất nhiều đường vòng.
Trần Tích thở dài: "Thế này thì chắc chắn không dùng được."
Thế tử hỏi: "Vậy phải làm sao?"
Trần Tích suy tư một lát: "Số bột sứ này phải xay mịn hơn nữa, quận chúa, cô cùng Xà Đăng Khoa và Miêu Nhi đại ca đi vào làng tìm xem có lưới sàng nào mắt nhỏ hơn không. Thế tử, lát nữa ngài cùng Lưu sư huynh và tiểu hòa thượng đi mua thêm ít ác xám về..."
Trần Tích từ đầu đến cuối đều cảm thấy có gì đó không đúng, hắn dường như đã bỏ sót một bước cực kỳ then chốt.
Trần Vấn Tông nhìn dáng vẻ chuyên chú suy nghĩ của Trần Tích, chỉ cảm thấy đối phương vô cùng xa lạ.
Ngày xưa ở Trần phủ, Trần Tích ở riêng một sân, ăn cơm một mình, ngủ một mình, ngay cả trường tư cũng khác với trường của hắn và Vấn Hiếu. Mẫu thân cũng thường lấy lý do Trần Tích ngang bướng để ngăn cản họ qua lại.
Anh em ruột thịt rõ ràng sống chung trong một trang viên, lại như sống ở hai thế giới khác nhau.
Cho đến giờ phút này, Trần Vấn Tông mới nhận ra, mình chưa bao giờ thực sự hiểu rõ người đệ đệ này.
Đúng lúc này, Trần Tích bỗng nhiên ngẩng đầu nhìn về phía lò gạch đồ sộ giữa sân: "Không đúng, là cái lò này không đúng, thảo nào lúc mua lại xưởng lò này, ông chủ cứ ấp a ấp úng!"
Nói xong, hắn lấy một cành cây ngồi xổm xuống đất vẽ ra một quả hồ lô: "Đây là lò thăng diễm, nhiệt độ không thể đạt đến yêu cầu để nung xi măng, phải đổi thành lò hồ lô hoặc lò bánh bao, để ngọn lửa bốc thẳng (thăng diễm) thành ngọn lửa quạt ngược (đảo diễm) mới được. Thế tử, ngài đi triệu tập các Lực Bổng ở Lưu gia đồn đến đây."
Thế tử tò mò: "Ngươi muốn làm gì?"
Trần Tích quả quyết nói: "Ta muốn xây lại lò!"